Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/6714 K.2016/7663

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., Çatalçeşme Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan üç ayrı taşınmaz bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ... ile ... davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların fen bilirkişileri tarafından düzenlenen 12.05.2011 havale tarihli rapor ve eki krokilerde (A) harfi ile gösterilen 28.186,55 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 1.180,81 metrekare, (C) harfi ile gösterilen 1.232,23 metrekare, (D) harfi ile gösterilen 7.369,91 metrekare, (E) harfi ile gösterilen 12.401,40 metrekare, (F) harfi ile gösterilen 6.518,72 metrekare, (G) harfi ile gösterilen 9.526,84 metrekare,

(H) harfi ile gösterilen 16.262,32 metrekare ve (I) harfi ile gösterilen 2.258,32 metrekarelik kısımlardan oluşan toplam 79.453,78 metrekarelik kısmın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişileri tarafından düzenlenen 12.05.2011 havale tarihli rapor ve eki krokilerinin kararın eki sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ve dahili davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir.

Bu tür davalarda taşınmazın tarım arazisi olup olmadığı, imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın hangi tarihte gerçekleştiği gibi hususların kuşku bırakmayacak şekilde açıklanması gerekmekte olup ziraat bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların imar-ihya edildiği tarih belirlenememiştir.

Bilirkişi tarafından incelenen hava fotoğrafında taşınmazların görünmediği belirtildiğinden bu tarihin belirlenebilmesi için gerekli olan hava fotoğrafı dosyaya getirtilmesine rağmen bu fotoğraf üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yaptırılmamış; ayrıca taşınmazların tescil harici bırakılma nedeni, bu yerler hakkında önceden oluşan tapu kaydının olup olmadığı, taşınmazın imar planında kalıp kalmadığı araştırılmamıştır.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, taşınmazların imar kapsamında kalıp kalmadığı ve öncesinde tapulu taşınmaz olup olmadığı ile tescil harici bırakılma nedeni ilgili yerlerden sorulmalı, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisi, üniversiteden temin edilecek 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmaz başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Keşfe katılacak 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi ile imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, eğim, toprak yapısı ve bitki deseni yönlerinden değerlendirmeleri içerir;

gerektiğinde çekilecek fotoğraflarla desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden dosya kapsamında mevcut olan dava konusu taşınmazı içerir 1991 yılına ait hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlar üzerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.