Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/6877 K.2016/8245

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ...Köyü çalışma alanında bulunan ve ... sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli...

Köyünde kain taşınmazda harita mühendisi bilirkişisi...'in 09.01.2014 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokide (A) olarak gösterilen 1.584,66 metrekare ve (B) olarak gösterilen 6.103,93 metrekarelik kısmın aynı köy son parsel numarası verilmek sureti ile davacı adına susuz tarla vasfı ile tapuya tesciline, harita mühendisi bilirkişisi...'in 09.06.2014 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokide (C) olarak gösterilen 5.282,56 metrekarelik kısım yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, ... Mühendisi bilirkişisinin 09.01.2014 tarihli raporuna ekli krokide (A) ve (B) olarak gösterilen taşınmaz bölümlerinde zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği, (C) ile gösterilen taşınmaz bölümünde ise gerçekleşmediği ve bu bölümün imar-ihya edilmediği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Dava, ... sırasında taşlık niteliği ile tescil harici bırakılan taşınmaz bölümünün tespit harici bırakıldığı tarihten dava tarihine kadar kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik hukuki nedenine dayanarak tescili istemi ile 03.09.2012 tarihinde açılmış, dava konusu taşınmaz bölümü 2006 yılında ise nazım imar planı kapsamına alınmıştır.

Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkün olup somut olayda bu şekilde bir iktisap için imar-ihya işlemlerinin en geç 1986 yılında tamamlanmış olması ve bu tarihten dava tarihine kadar taşınmaz üzerinde tarım arazisi olarak zilyetliğin sürdürülmüş olması gerekir.

Mahkemece, davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17. madde koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, harita bilirkişisi vasıtası ile yapılan keşif ve alınan rapor,

bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğrafları üzerindeki inceleme imar-ihya işlemini açıklamaktan uzak olup; dava konusu taşınmazın, 1984 yılında kısmen sürülü olduğu, 1988 yılında ise taşlılığın dava konusu kısımlarının diğer kültür arazileri ile birlikte kısmen etkili olduğunu açıklar mahiyette olduğundan hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle mahkemece 2006 tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ...Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu, fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığına ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğu bilirkişi ve tanık beyanları ile denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi uzman bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski uydu fotoğrafları ile taşınmazın niteliği değerlendirilmeli,

çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü, tarımsal niteliği ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları irdeler şekilde ilgili taşınmazın her yönden çekilmiş fotoğraflarını içerir ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşfi izlemeye elverişli ve denetime açık gerekçeli rapor hazırlatılmalı,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Ayrıca (C) bölümünün imar-ihyasının tamamlanmış olup olmadığına bakılmaksızın ileride ekonomik yarar sağlanması mümkün olan yerlerden olup olmadığı değerlendirilerek, bu nitelikteki yerlerden olduğunun anlaşılması halinde yargılama sırasında T.M.K. 713/6 maddesi uyarınca talepte bulunmuş olması nedeniyle ... adına tesciline karar verilmesi gerektiği düşünülmelidir.