Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7028 K.2016/9576

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., mevki ve yönlerini dava dilekçesinde bildirdiği 1968 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tescil harici bırakılan taşınmaz bölümlerinin kadastro sonrası kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 17.004,475 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, zilyetlikle mülk edinme koşullarının davacı lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın niteliği ile ilgili olarak alınan ilk zirai raporda taşınmazın batısındaki mera ile sınırının belirgin olmadığı, yeterli organik madde ve canlı toprak tabakasının oluşmadığı, kullanımının erozyona sebebiyet vereceği, meradan açma olup en fazla 4-5 yıldır sürüldüğü bilgilerine yer verilmiş, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan alınan raporda ise kaç yıldır ekilip sürüldüğü konusunda heyette bir kanaat oluşmadığı, yüzey akımına ait tehdit faktörlerine maruz olduğu,

özel birkaç bitki cinsi için uygun sürümle tarım yapılabileceği ancak kullanılmasının dikkat isteyeceği bildirildikten sonra 3. sınıf tarım arazisi olduğu belirtilmiş ancak fen bilirkişi raporuna göre batısındaki tescil harici alan olup fiilen mera olduğu söylenen taşınmaz ile olan sınırlarının ne olduğu,

arada doğal veya yapay bir ayrımın bulunup bulunmadığı yolunda bir açıklamada bulunulmamış, taşınmazın niteliğinin meradan açma olduğunu söyleyen ilk zirai rapor ile aradaki çelişki giderilmemiş, taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususunda yapılan araştırmada tek hava fotoğrafından yararlanılmış, komşu taşınmazların tespitine esas kayıtlar getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okudukları belirlenmemiş,

İl Gıda Tarım Müdürlüğü tescili talep edilen taşınmaz bölümünün mera olarak sınırlandırıldığını bildirdiği halde çekişmeli taşınmazın mera olarak tahsis edilen ve sınırlandırılan yerlerden olup olmadığı dosya kapsamıyla net olarak saptanmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, tescili talep edilen taşınmazın mera olarak tahsis edilen yerlerden olup olmadığı netleştirilmeli, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve üniversitelerin toprak kürsüsünde uzman 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde aykırılık giderilmeye çalışılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan değişik kodlardan toprak örnekleri alınıp analizlerinin yapılması istenilerek taşınmazın bitki örtüsü, toprak kalınlığı ve cinsi, taşlılık oranı, eğimi,

komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın çevresinde özel mülkiyete konu taşınmazlar varsa, bu taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazın bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği konularında ayrıntılı, bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini belirtir şekilde rapor alınmalı; taşınmazı tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli harita ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, komşu taşınmazların tespitine esas kayıtlar getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okudukları saptanmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.