Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7646 K.2017/3471

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "dava konusu taşınmaz üzerinde davacı yararına zilyetlikle edinim koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin hava fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle belirlenmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; dava konusu yeri kapsayan hava fotoğraflarında taşınmazın kullanılmayan boş arazi olduğu, ziraat mühendisi raporunun bilimsel verilerden çok keşif esnasında dinlenen tanık ve mahalli bilirkişi sözleri esas alınarak hazırlandığı,

tanık ve bilirkişi beyanlarına nazaran bilimsel verilere göre harita mühendisi ve jeoloji mühendisince hazırlanan bilirkişi raporunun üstün nitelik taşıdığı gerekçeleri ile davacının davasını ispatlayamadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de dosyada mevcut ziraat bilirkişi raporu ile jeoloji mühendisi ve harita mühendisi raporları arasında taşınmazın niteliği ve zilyetlik süresi yönünden farklılıklar olmasına rağmen mevcut çelişki giderilmeden karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; tespit tarihinden (2003) ...-...-... yıl öncesine ilişkin (1978-1983-1988) en az ... adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığından getirtilmelidir.

Bundan sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve davacı tarafın bildirmiş olduğu tanıklar, fen bilirkişisi, ... kişilik ziraat bilirkişi kurulundan oluşan ziraatçi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla keşif yapılmalı; yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

... kişilik uzman ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile çekişmeli taşınmaza komşu olup hükmen kesinleşen 82 sayılı parsel ile 84 sayılı parsellerin toprak yapısının ve niteliğinin mukayese edilmesi suretiyle ve çekişmeli taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini belirtir, imar-ihyanın başlangıç ve bitiş tarihlerini içerir arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekine taşınmazın komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğraflarının eklenmesi istenilmeli,

belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz bölümleri hava fotoğraflarında işaretlenmek suretiyle bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesi istenilmeli, bilirkişi raporları hazırlanırken dosyadaki mevcut bilirkişi raporlarının da irdelenmesi istenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.