Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7724 K.2017/3436

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ....

Köyü çalışma alanında bulunan 137 ada ..., ..., ... ve ... parsel sayılı sırasıyla ....068.70, ....580.05, ....532.... ve ....057,77 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 137 ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden oldukları belirtilerek ham toprak ve çalılık vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, 137 ada ... parsel sayılı taşınmaz ise irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edildikten sonra hükmen ifraz edilerek ....885,48 metrekare yüzölçümündeki kısmı 137 ada 55 parsel numarası ile Hazine adına tescil edilmiştir.

Daha sonra 01.....2012 tarihinde 137 ada ..., ..., ... ve 55 parsel sayılı taşınmazların tevhidi sonucunda 137 ada 58 parsel sayılı taşınmaz oluşmuş ve ....066,38 metrekare yüzölçümlü olarak ham toprak, meyve bahçesi ve çalılık vasfı ile Hazine adına tescil edilmiştir.

Davacı ..., 137 ada 58 parsel sayılı taşınmazın geldilerinden olan 137 ada ... parsel sayılı taşınmazın kadimden beri murislerinin kullanımında iken kendisine intikal ettiğini ve halen zilyetliğinde bulunduğunu ileri sürerek bu kısma isabet eden taşınmaz bölümünün 137 ada 58 parsel sayılı taşınmazdan ifrazı ile adına tescili istemi ile dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 137 ada 58 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişiler ... ... ve ...'ın ....07.2014 havale tarihli rapor ve eki haritada kırmızı renkli kalemle gösterilen ....532,... metrekare yüzölçümündeki bölümüne ait tapu kaydının iptali ile; bu kısmın 137 ada 58 parselden ifraz edilerek aynı adanın en son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tarla vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, zilyetlikle kazanım koşullarının davacı lehine oluştuğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacının iddiasına konu kısım, ........2007 tarihinde ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik hukuki nedenine dayanarak dava açmıştır.

Ne var ki; mahkemece mahalli bilirkişilerin çekişmeli taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmazın ne zamandan beri kim tarafından kullanıldığı hususlarına açıklık getirmeyen soyut beyanlarına itibar edilmiş, tek ziraat bilirkişisinin taşınmazın niteliğini, toprak yapısını ve zilyetlik söz konusu ise bunun süresini ortaya koymayan ve rapora ekli fotoğraflarla çelişen soyut içerikli raporuna itibar edilmiş, arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; mahkemece, öncelikle tespit tarihinden geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve ... kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu,

taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmazda zilyetliğin tespiti halinde özellikle önceki tarihli ziraat bilirkişi raporunda taşınmazın ...-... yıldır kullanılmadığı yönündeki değerlendirmesi dikkate alınarak taşınmazın tespit tarihinden geriye doğru hangi süredir kullanılmadığı ve bu kullanılmama durumunun terk iradesine dayalı olup olmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde HMK'nın 31. maddesi uyarınca gerektiğinde kadastro tespit bilirkişileri dinlenilmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu,

kullanıma ara verilip verilmediği konusunda rapor düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu ve süresini kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, somut olayda zilyetlikle kazanma şartlarının ve varsa iradi terkin tespit tarihine göre belirleneceği gözetilerek taşınmazın kadastro tespit tarihinden evvel ne kadar süre ile kullanılmadığı,

bu kullanılmayış süresinin tespit tarihi gözetilerek iradi terk sayılıp sayılamayacağı ve zilyetliğin ekonomik amaca uygun olarak sürdürülüp sürdürülmediği değerlendirilerek tespitten evvel davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.