Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/8021 K.2016/128

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu... Köyü çalışma alanında bulunan 132 ada 7 parsel sayılı 11.220,55 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri, tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 132 ada 7 parsel sayılı taşınmazın bir bölümüne yönelik tapu iptal-tescil ve kadim yolun paftasında gösterilmesi, yolda kalan tespit harici bölüm için ise tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil, kadastro sırasında yol olarak tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün tescili ve kadimden beri yol olarak kullanılan bölümün ise paftasında gösterilmesi istemine ilişkindir.

131 ada 10 parsel maliki olan davacılar, 29.11.2012 tarihli fen bilirkişisi raporunda, çekişmeli 132 ada 7 parsel sayılı taşınmaz içinde kalan (B) harfi ile işaretli bölüm ile, tespit harici alanda kalan (C) harfi ile işaretli bölümün kendilerine ait taşınmaza dahil olduğu, çekişmeli 132 ada 7 parsel sayılı taşınmaz içinde kalan (A) harfi ile işaretli bölümün ise kadimden beri yol olup paftasında gösterilmesi gerektiği iddiası ile dava açmışlardır.

Mahkemece, davacıların davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de. Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında TMK’nın 713/3. maddesi uyarınca Hazine ve ilgili kamu tüzel kişileri yasal hasımdır. Somut olayda; dava konusu yol olarak tespit harici bırakılan ve bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölüm ... Köyü sınırları içerisinde olup bu bölüm yönünden davanın ...

Köyü Tüzel Kişiliği ve Hazine'ye yöneltilmesi gerektiği düşünülmemiş ve taraf teşkili eksik bırakılmıştır. Çekişmeli 132 ada 7 parsel sayılı taşınmaz ise dava tarihinde davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlıyken yargılama sırasında 10.04.2013 tarihinde davalı şirket temsilcisi ...'a satış suretiyle kayden intikal etmiştir.

Mahkemece, dava konusunun el değiştirdiği gözetilerek davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi uyarınca seçimlik hakları hatırlatılmadan yargılamaya devam edilmiştir. Öte yandan, gerek davacı adına kayıtlı 131 ada 10 parsel sayılı taşınmazın gerekse davalı adına kayıtlı 132 ada 7 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti tapu kaydına dayalı olarak yapılmıştır.

Mahkemece tespite esas tapu kayıtlarının tesisinden itibaren getirtilerek kapsamlarının belirlenmesi ve dava konusu edilen bölümlerin bu tapu kayıtları kapsamında olup olmadığının araştırılması gerekliliği üzerinde durulmamış, dava gayrimenkule ilişkin olmasına rağmen tanıklar taşınmaz başında değil duruşmada dinlenmiştir. Taraf teşkili sağlanmadan, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez. Hal böyle olunca; öncelikle, tespit harici bölüm yönünden ...

Köyü Tüzel Kişiliği ve Hazine davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, çekişmeli 132 ada 7 parsel sayılı taşınmazın yargılama sırasında el değiştirdiği gözetilerek davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi uyarınca seçimlik hakları hatırlatılmalı, davacının tercihine göre davaya dahil edilmesi gereken kişiler de davaya dahil edilmeli, davaya dahil edilen kişilerin iddia ve savunmaları alınıp delilleri toplanmalı,

davacı adına kayıtlı 131 ada 10 parsel sayılı taşınmaz ile davalı adına kayıtlı 132 ada 7 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitine esas tapu kayıtları tesisinden itibaren tedavülleri ile birlikte varsa haritaları ile kadastronun kesinleşmesinden sonra yapılan kamulaştırma işlemine ilişkin haritalar da getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, taraflara ait taşınmazların tespitine esas tapu kayıtları 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesine göre usulünce uygulanıp kapsamları belirlenmeli, tapu kayıtları kapsamında olmayan davaya konu bölümlerin zilyetliğine ilişkin olarak yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, nasıl ve ne suretle kullanıldığı, yol olarak kullanılan bölümün neresi olduğu etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.