Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/8618 K.2017/6492

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 109 ada 2 ve 183 ada 3 parsel sayılı 29.563.65 ve 40.735.03 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle "ham toprak" vasfı ile davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli 109 ada 2 parsele yönelik olarak, davacı ... ise tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli 109 ada 2 ve 183 ada 3 parsele yönelik olarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Yargılama sırasında .... davalı ... yanında davaya katılarak davaların reddini istemiştir.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ...’un davasının reddine, davacı ...’un davasının kısmen kabulüne, çekişmeli 109 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, çekişmeli 183 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptaline, 14.11.2014 havale tarihli ek raporda (A) harfi ile gösterilen 492,48 metrekarelik bölümün davacı ... adına tesciline, kalan bölümün ise tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ... temsilcisi ve fer'i katılan vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle çekişmeli 109 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Çekişmeli 183 ada 3 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede. Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Mahkemece, davacı ...’un dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığı, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi tarafından hazırlanan 14.11.2014 havale tarihli ek raporda (A) harfi ile gösterilen 492,48 metrekarelik bölümünde, davacı ... lehine zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğu, kalan bölümünde ise kazanım şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir.

Davacının dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığı yapılan keşif ve uygulama ile belirlenmiştir.

Ancak, hükme esas alınan ziraatçı bilirkişi raporu; çekişmeli taşınmazın geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığı, denetime olanak sağlaması bakımından taşınmaza ait farklı yönlerden çekilmiş fotoğrafların yer alması gerektiğinin düşünülmemiş olması; jeolog bilirkişi raporu ise, çekişmeli taşınmazın sınırındaki derenin aktif dere niteliğinde olup olmadığı, taşınmazın dere sularının etkisi altında kalıp kalmadığı hususlarını açıklamak bakımlarından yeterli bilgiyi içermemektedir.

Keşifte bir yerel bilirkişi, bir tespit bilirkişisi ve bir davacı tanığı dinlenmiş, tespite aykırı sonuçlara ulaşılmasına rağmen tüm tespit bilirkişilerinin tanık sıfatıyla dinlenmesi gerektiği düşünülmediği gibi taşınmazın ne kadar süredir, kimler tarafından ve ne şekilde kullanıldığını açıklamak bakımından yetersiz olan beyanlara dayalı olarak karar verilmiştir.

Ayrıca, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğrafları olduğu halde mahkemece, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle, kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine doğru üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, önceki keşfe katılanlardan olmamak üzere ziraatçı bilirkişi, jeolog bilirkişi ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, ziraatçı bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tamamının ya da bir bölümünde kullanım varsa bu bölümün geçmişteki ve şimdiki niteliğinin, üzerindeki bitki örtüsünün, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığının,

taşınmazın toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmenin ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının yer aldığı, jeolog bilirkişiden; çekişmeli taşınmazın sınırındaki derenin aktif dere niteliğinde olup olmadığı, taşınmazın dere sularının etkisi altında kalıp kalmadığı hususlarında değerlendirmeyi içerir ayrıntılı ve gerekçeli, fen bilirkişisinden ise;

çekişmeli taşınmazın ziraatçı bilirkişi raporundaki farklı değerlendirmeye tabi tutulan bölümlerini ayrı ayrı gösteren keşfi takibe elverişli raporlar alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davacı ... yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri dinlenerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı,

hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle dosya üzerinden incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma