Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9143 K.2017/9342

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ....Köyü çalışma alanında bulunan 103 ada 1, 9, 12, 22 parsel, 105 ada 6 parsel, 113 ada 8 parsel, 114 ada 2, 3 parsel, 116 ada 3 parsel, 121 ada 1 parsel, 125 ada 9 parsel, 128 ada 3 parsel, 129 ada 1, 5, 8 parsel, 139 ada 1, 4 parsel, 140 ada 5, 10, 12 parsel sayılı yüzölçümleri tapu kayıtlarında yazılı miktarda olan taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde olduğu ve Hazine’ye intikali gereken yerlerden olmadığı gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Her ne kadar 3 kişiden oluşan ziraat bilirkişi kurulundan rapor alınmış ve taşınmazların tarım arazisi vasfında olduğu bildirilmiş ise de, rapora ekli fotoğraflara göre taşınmazlar üzerinde ekili ya da dikili tarımsal faaliyetin bulunmadığı, bir kısım taşınmazların taşlık görünümde bulunduğu, rapor içeriğindeki “tarım arazisi” nitelendirilmesi ile taşınmazlara ait fotoğrafların uyuşmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan keşif sırasında beyanlarına başvurulan yerel bilirkişiler taşınmazların gerçek kişilerinin kullanımında olduğunu beyan etmişler, kayıt maliki Köy Tüzel Kişiliğinin taşınmazlarda nasıl bir zilyetliği bulunduğunu açıklamamışlardır. Eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için taşınmazların tespit gününden önceki kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları incelemesi olduğundan tespit tarihi olan 2008 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edilmelidir.

Bundan sonra, önceki keşifte görev yapmamış 3 kişilik ziraat mühendisi ile fen, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları eşliğinde taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde Köy’ün zilyetliğinin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve nasıl başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, çekişme konusu taşınmazların kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, dava konusu edilen bu yerin 2008 tarihinden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliğinin, konumunun, bitki örtüsünün,

taşınmaz üzerinde tespit gününe kadar tarım arazisi niteliği ile ekonomik amaca uygun zilyetliğin var, olup olmadığının, var ise ne zaman başlayıp ne süre devam ettiğinin belirlenmesi yönünden fotogrametri uzmanı bilirkişilerden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı üzerinde stereskop aleti ile inceleme yapılmak suretiyle düzenleyecekleri raporlar alınmalı; zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

çekişmeli taşınmazlar ile komşu taşınmazların toprak yapısı arasında fark bulunup bulunmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazların niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, taşınmazların dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,