Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9201 K.2017/3847

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 206 ada 59 ve 231 ada 40 parsel sayılı 33.629.... ve ....657,92 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle 206 ada 59 parsel hali arazi, 231 ada 40 parsel sayılı taşınmaz ise ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 231 ada 40 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (40-A) ile gösterilen ....782,... metrekarelik bölümü ile çekişmeli 206 ada 59 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (59-A) ile gösterilen ....567,67 metrekarelik bölümünün çekişmeli parsellerden ifraz edilerek davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu taşınmazlarda davacının hak iddia ettiği ve temyize konu olan ve teknik raporda (40-A) ve (59-A) ile gösterilen kısımlarda davacının ... yılı aşkın bir süredir nizasız, fasılasız, ekonomik amaca uygun ve malik sıfatıyla zilyetliğinin bulunduğu ve zilyetlikle mülk edinme şartlarının davacı lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazlar ham toprak ve hali arazi vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olup bu vasıftaki taşınmazların kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamış, davaya ve temyize konu olan taşınmaz bölümlerinin, taşınmazların davaya konu olmayan bölümlerinden nasıl ayrıldığı,

toprak yapısı ve niteliği bakımından bir fark bulunup bulunmadığı zirai bilirkişi raporunda tartışılmamış, yetersiz ve soyut değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu ile yetinilmiş, davacı bu yerin kendisine atalarından kaldığını belirttiği, keşifte de babası tarafından davacıya bırakıldığı belirtildiği halde, aynı çalışma alanı içerisinde babası adına belgesizden tespit edilen taşınmaz olup olmadığı araştırılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşmak için tespit tarihinden geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, ... kişilik ziraat mühendisi ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri ve davacının ....05.2014 tarihli keşifte tanık dinletme talebinden vazgeçtiği dikkate alınarak yerel bilirkişiler eşliğinde yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, ... kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazların öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

çekişmeli taşınmaz bölümlerinin davaya konu olmayan bakiye bölümleri ile toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığını irdeler şekilde inceleme yapılmalı, önceki raporlarla arada çelişki olması durumunda bunun nedenlerine değinilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.