Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9270 K.2017/5239

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Oluklu Köyü çalışma alanında 1980 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında 1373 parsel sayılı taşınmaz komşu parsellere uygulanan tapu kaydının miktar fazlası olması nedeniyle Hazine adına tespit edilmiş, ...’ın Kadastro Mahkemesinde bu parsel için açtığı dava üzerine taşınmazın baraj suları altında kalmış olması nedeniyle tescil harici bırakılmasına karar verilmiş, kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından onanması ve karar düzeltme isteğinin de reddedilmesi üzerine tescil harici bırakılmaya dair hüküm 25.12.2006 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı ..., bu kez 02.03.2011 tarihinde eldeki davayı açarak mahkeme kararı ile tescil harici bırakılan taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle adına tescilini istemiştir.

Mahkemece usule ilişkin Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişilerinin 14.05.2012 tarihli raporlarına ekli krokide (D) harfi ile gösterilen 27.828,85 metrekarelik bölümün davacı adına tapuya tesciline, aynı raporda (A), (B), (C) ve (E) harfleri ile gösterilen bölümlere yönelik davanın ise reddine, bu bölümlerin davalı Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından (E) harfi ile gösterilen bölüme yönelik olarak, davalı Hazine tarafından ise davacı adına tescile karar verilen (D) harfi ile gösterilen bölüme yönelik olarak temyiz edilmiştir.

1- Davacı ...’ın 14.05.2012 tarihli fen bilirkişi raporunda (E) harfi ile gösterilen bölüme ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede; Mahkemece, 06.03.2013 tarihli önceki karar ile çekişmeli taşınmaz bölümüne ilişkin tescil talebinin reddine karar verilmiş ve bu karar davacı tarafından temyiz edilmeden kesinleşmiştir. Önceki karar, karar aleyhine olan davacı yönünden kesinleşmiş olup yeniden aynı yönde kurulan hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığından davacı ...’ın temyiz isteminin REDDİNE; peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine,

2- Davalı Hazine’nin 14.05.2012 tarihli fen bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen bölüme ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede. Dava; hükmen tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14, 17 ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddeleri uyarınca tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, fen bilirkişisi raporunda (D) harfi ile gösterilen bölümde, davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerinde düzenlenen zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır.

Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın dava tarihinden (2011 yılından) geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının getirtilerek bu fotoğrafların jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi tarafından stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilen ya da ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece, tek bir tarihe ait (1985) hava fotoğrafları üzerinden rapor alınmış böylelikle uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yöntemine uygun yararlanılmamıştır.

Ayrıca taşınmazın sınırında baraj gölü bulunduğu halde varsa baraja ilişkin kamulaştırma evrakları getirtilerek uygulanması gerektiği düşünülmemiş, jeolog bilirkişiden taşınmazın niteliği ve baraj gölünün etkisi altında olup olmadığı hususlarında rapor alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle, dava tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine doğru üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, varsa baraj gölüne ait kamulaştırma evrakları temin edilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu, jeolog bilirkişi ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı, baraj sularından etkilenip etkilenmediği,

taşınmazın toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli, jeolog bilirkişiden taşınmazın niteliği, baraj gölünün etkisi altında olup olmadığı, baraj gölünden ne şekilde ayrıldığı hususlarında değerlendirmeyi içerir, fen bilirkişinden ise keşfi takibe elverişli ve varsa kamulaştırma haritasının uygulamasını da gösterir krokili raporlar alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, kesintiye uğrayıp uğramadığı,

uğramış ise neden uğradığı ve süresi, dava tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisine dosya üzerinden incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.