Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9537 K.2017/5115

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümünün adına tescili istemiyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, imar-ihya edilmek sureti ile ... yıldan fazla zamandır kullanıldığına yönelik keşifte alınan beyanlara göre davacının o tarihte ... yaşında olduğu, ... yaşında birinin taşınmazı imar-ihya etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesi ile davanın reddine dair hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmadığı gibi yasal düzenlemelere uygun düşmeyecek şekilde yargılama yapılarak karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Dava, kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak açılan TMK'nın 713 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddelerine dayalı tescil istemine ilişkindir. TMK'nın 713. maddesinin .... ve .... fıkralarında tescil davasının, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine karşı açılacağı düzenlenmiştir. 6360 sayılı Kanun gereğince ... İlinin mülki sınırları Büyükşehir Belediye sınırları olarak belirlenmekle ...

Büyükşehir Belediyesinin de yasal hasım olarak davada yer alması gerektiği düşünülmeden yargılamaya devam edilerek karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi bu tür davalarda esaslı unsur olan hava fotoğrafı incelemesi gereğince yapılmamış, 1991 tarihli hava fotoğrafı yeterli görülerek hükme esas alınmış, dava konusu taşınmazın başka tarihlere ait hava fotoğrafları bulunup bulunmadığı, dava konusu taşınmazın kadastro sırasında hangi nedenle tespit harici bırakıldığı,

dava konusu taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığı hususu araştırılmamış, TMK’nın 713/.... maddesi gereğince yasal ilanlar yapılmamış, sınırlarında mera bulunduğu halde usulüne uygun mera araştırılması ve ayrıca 3402 sayılı Yasa'nın .... maddesinde düzenlenen kısıtlamalar yönünden de davacı hakkında senetsiz araştırılması yapılmamıştır.

O halde; doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle taraf teşkilinde ortaya çıkan eksikliği gidermek üzere yasal hasım niteliğinde bulunan ...

Büyükşehir Belediyesini davaya dahil etmesi için davacı tarafa süre verilmeli, daha sonra çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgenin imar planına alınıp alınmadığı ile imar planına alınmışsa ilk defa hangi tarihte ve hangi imar planıyla alındığı ve bu planın kesinleşme tarihinin tespitiyle imar planı ve imar durumu dahil belgeler belediye başkanlığından getirtilmeli, çekişmeli taşınmazlar imar planına alınmışsa bu tarihten, aksi durumda dava tarihinden geriye ...-...-... yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere hava fotoğrafları bulunup bulunmadığı ilgili yerlere sorulmalı var ise en az ... hava fotoğrafı,

bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilmeli ayrıca tescile konu taşınmaz bölümünün kadastro sırasında hangi nedenle tespit harici bırakıldığı hususu Kadastro Müdürlüğünden sorulmalı, TMK'nın 713/...-... maddeleri gereğince yasal ilanlar yapılarak itiraz süresi beklenmeli, davacı hakkında 3402 sayılı Yasa'nın .... maddesinde düzenlenen kısıtlamalar yönünden de davacı hakkında senetsiz araştırılması yapılmalıdır.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, bir fen, üç kişilik ziraat mühendisi, bir jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak;

yapılacak keşifte, yerel bilirkişi kurulu, komşu köy mahalli bilirkişileri ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, sınırındaki komşu parsellerin kadim mera olup olmadığı, taşınmazlar ile mera parselleri arasında sabit doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı,

taşınmazların meradan açılıp açılmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmaz bölümlerinin konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu ve davacı tarafça ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, uzman ziraat mühendisi bilirkişilerden ayrıca; çekişmeli taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, yine raporda taşınmazların imar-ihyaya tabi yerlerden olup olmadığı, öyleyse bu işlemin tamamlanıp tamamlanmadığı,

tamamlanmışsa dava tarihi ile tamamlanma tarihi arasında ne kadar süre geçtiği, taşınmazın konumu, toprak yapısı, üzerindeki bitki örtüsü ve çevre taşınmazlara göre arz ettiği özellikleri belirtir, mahkemenin gözlemi zabta yazılmalı, taşınmazın fotoğrafları çektirilmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de yakın taşınmaz tutanak ve varsa dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, kadim mera olması halinde taşınmazların bitişik meradan açılıp açılmadığı,

zilyetlikle iktisap edilip edilemeyeceği yönünde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek ve dava tarihinde davacının 41 yaşında (1971 doğumlu) olduğu ve geriye dönük olarak taşınmaz iktisabı yönünden gerekli olan ... yıllık süre nazara alındığında yaşı itibari ile bu yeri imar-ihya etmesi, kırsal kesimde çiftçilikle geçim sağlayan bir ailenin hayatının olağan akışına aykırı olamayacağı dikkate alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.