Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9668 K.2016/7835

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, Yukarı Söylemez Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 123 ada 5, 127 ada 28 ve 29 parsel sayılı, sırasıyla 20.491.13, 25.637.67, 93.665,54 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydına istinaden davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle dava açmıştır.

Mahkemece, “3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesinin mahkemece verilen süreye riayet etmeyen taraf aleyhine uygulanabilmesi için öncelikle dosyanın keşfe hazır hale getirilmesi, dosyanın keşfe hazır hale gelmesinden sonra keşifle ilgili olarak alınacak ara kararında hâkim, katip, mübaşir, yerel bilirkişi adayı, tanık, teknik bilirkişiye verilecek ücretlerle vasıta parasının, yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalemler halinde gösterilip, bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgiliye makul bir süre tanınması,

ilgiliye tanınacak süre ile keşif günü arasında da bilirkişi adayları ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, arazi başında hazır olmalarının bildirilebilmesi için yine uygun bir sürenin bulunmasına azami özen gösterilmesi” gereğine değinilen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 127 ada 29 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının iptali ile; ... oğlu ... ([TCKN]) adına tapuya kayıt ve tesciline, 127 ada 28 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının iptali ile;

fen bilirkişisi Turgay Sibirlioğlu tarafından düzenlenen, 11.02.2015 havale tarihli ek rapor ve ekindeki 2 nolu krokide (A6) harfi ile gösterilen 4.097,99 metrekarelik kısmın dava konusu Erzurum İli Karayazı İlçesi, Yukarı Söylemez Mahallesi 127 ada 28 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek aynı adanın son parsel numarası verilmek sureti ile ... oğlu ... ([TCKN]) adına tapuya kayıt ve tesciline, (A10) harfi ile gösterilen geriye kalan 21.539,68 metrekarelik kısmın aynı ada ve parsel numarası altında tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, 123 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının iptali ile;

... oğlu ... ([TCKN]) adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; Kadastro Kanunundaki miktar sınırlaması da dikkate alınmak sureti ile, Kadastro Kanunu'nun 14. maddedeki koşulların davacı lehine gerçekleştiği, 100 dönüme ek olarak 17.01.1981 tarihli emlak beyannamesinin de dava konusu 123 ada 5 parsel sayılı taşınmaza uyduğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; çekişmeli taşınmazın tespitine esas tapu kaydı tesisinden itibaren getirtilmemiş, dosya arasında tevzii haritaları bulunmasına ve tapu kaydının tevzii sureti ile oluşmuş olma ihtimali bulunmasına rağmen belirtmelik tutanakları ve varsa dayanak kayıtları dosyaya getirtilmemiş, Hazine tapusu usulünce uygulanmamıştır. Çekişme konusu taşınmazın tespitine esas tapu kaydı 4753 sayılı Kanun uyarınca oluşan tapu kaydı ise; 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. Maddesi gereği bu şekilde

oluşan tapu kayıtları kapsamında kalan yerlerin, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar zilyetleri yararına iktisap koşullarının gerçekleşmesi halinde zilyetler adına tescile karar verileceği hususu göz önünde bulundurularak tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir. Ne var ki, bu yönde araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için. Mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmazın tespitine esas tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, çekişmeli taşınmaz ile ilgili belirtmelik tutanakları dosyasına konulmalı, belirtmelik tutanağında çekişme konusu taşınmazın ne sebeple Hazine adına yazılı olduğu belirlenerek, bu parsele ilişkin olduğu yazılan kayıt varsa o kayıtlar da bulunduğu yerden dosya arasına getirtilip dosya ikmal edildikten sonra,

mahallinde Hazine tapusunun oluşum tarihine kadar 20-25 yıl öncesi hakkında nizalı taşınmazla ilgili bilgisi olan yaşlı tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan kişiler arasından belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, 1 fen bilirkişisi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ile HMK'nın 290. maddesi kapsamında bir fotoğrafçı bilirkişi eşliğinde taraf tanıklarının katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında, taşınmazın tespitine esas tapu kaydı usulünce uygulanmalı, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin olup olmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

taraflarca dayanılan kayıt ve belgeler ile belirtmelik tutanağında bu parsele ilişkin olduğu yazılan kayıtlar varsa o kayıtlar taşınmaz başında mahalli bilirkişi marifetiyle ve fen bilirkişisi eşliğinde zemine uygulanmalı; komşu kayıtlara revizyon gören kayıt ve belgelerde okunan köy ve mevki adları, taşınmazın cinsi ile sınırları hususunda açıklama istenmeli; yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı sağlanmalı, bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli;

buna göre taşınmazın tapu kaydı kapsamında kalması halinde sonraki zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı göz önünde bulundurulmalı, taşınmazın öncesinin zilyetlikle iktisaba mümkün olan bir yer olup olmadığı, davacının ve varsa önceki maliklerin Hazine tapusunun oluştuğu tarihe kadar en az 20 yıl süreyle malik sıfatıyla zilyetlikleri olup olmadığı belirlenmeli, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmaz üzerindeki zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünü, tarımsal faaliyete ne zaman başlanıldığını, taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli; fen bilirkişiye keşfi takibe imkan veren denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; fotoğrafçı bilirkişiden çekişmeli taşınmazın komşu parsellerle arasındaki sınırları ve komşu parselleri gösterir şekilde, mümkün olduğunca farklı yön, açı ve yükseklikten fotoğraflar çekmesi istenmeli, fotoğraflar üzerine hangi taşınmaza ait olduklarına ilişkin not düşülerek fen bilirkişisinin yardımı ile çekişmeli taşınmaz ile komşu parsellerin sınırlarını fotoğraflar üzerine çizmesi sağlanmalı,