Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/10422 K.2019/4181

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi Dereli Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, Harita Mühendisi bilirkişi ...'nın 02.11.2016 tarihli raporunda krokide (A) harfi ve kırmızı ile taralı olarak gösterilen 1.377,13 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan, tapusuz taşınmaz bölümünün tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın hangi tarihte ve hangi nedenle tespit harici bırakıldığı araştırılmamış, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının jeodezi ve fotogrametri bilirkişi eliyle incelenmesi gerektiği halde alanında uzman olmayan ve taşınmazı orman olup olmadığı yönünden ele alan orman mühendisi bilirkişi raporu ile yetinilmiş, taşınmaza komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne olarak gösterdikleri üzerinde durulmamış ve bu yolla mahalli bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiştir.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle taşınmazın hangi tarihte ve hangi nedenle tescil harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğü’nden sorulup saptanmalı, ayrıca dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ile taşınmaza komşu parsellere ait taşınmazların tespit tutanakları ile varsa dayanakları olan belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra,

mahallinde yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ile fen bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilecek taşınmazlardan olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmazın eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, öncesinin imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, imar-ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp tamamlandığı,

ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü ve çekişmeli taşınmazın kullanım durumunu kesin olarak belirleyen, bilimsel verilere dayalı ve komşu taşınmazlarla mukayese edilecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmaz ve çevresinin yakın plan fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde taşınmazın sınırları kabaca işaretlettirilmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, bu yolla çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin,

zilyetlikle iktisaba elverişli olup olmadığının, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının ve taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla hava fotoğraflarına aktarılmalı,

fen bilirkişiye ise taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların dağılımını gösterir ve keşfi takibe imkan verir şekilde denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.