Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/10601 K.2019/6920

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan 116 ada 208, 221, 222, 120 ada 23, 24 ve 121 ada 3 parsel sayılı muhtelif yüzölçümlü taşınmazlardan.

116 ada 208 parsel sayılı taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/2’şer payla ... ve ... adına, 116 ada 221 parsel sayılı taşınmaz hibe kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına ve 116 ada 222, 120 ada 23, 24 ve 121 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar ise tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine, 116 ada 221 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak tespit maliki lehine zilyetlik koşulları oluşmadığı iddiasına; davacı ... ve ..., 116 ada 208 parsel sayılı taşınmazın kendilerine ait olduğunu ileri sürerek ve davacı ... ise, 116 ada 222, 120 ada 23, 24 ve 121 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar hakkında mahkeme kararına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır.

Yargılama sırasında müdahil ..., 116 ada 208, 222, 120 ada 23, 24 ve 121 ada 3 parsel sayılı taşınmazlara yönelik irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece, davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda davacı Hazine ile davacılar ... ve ...’nin davasının kabulüne, müdahil davacı ...’un davasının kısmen kabulüne, davacı ...’ın davasının reddine, çekişmeli 116 ada 208 parsel sayılı taşınmazın 1/2’şer payla ... ve ... adına, 116 ada 221 parsel sayılı taşınmazların davacı Hazine adına, 120 ada 23 ve 24 parsel sayılı taşınmazların müdahil davacı ... adına, 116 ada 222 ve 121 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ..., katılan davacı ..., davalı ... ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle dava konusu 116 ada 208, 221, 222 ve 121 ada 3 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

Davacı Hazine vekilinin, dava konusu 116 ada 23 ve 24 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Çekişmeli taşınmazlar, toprak tevzi çalışması sonucu oluşmuş olan tapu kaydına dayalı olarak Hazine adına tespit edilmiştir. Müdahil davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak adına tescil istemi ile davaya müdahil olmuştur.

Mahkemece, müdahil davacı lehine 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki, davalı Hazinenin tespite esas alınan tapu kaydının oluşumuna dayanak teşkil eden belirtmelik tutanakları ile varsa bu tutanağa esas alınan kayıt ve belgeler tam olarak getirtilmemiş, tapu kaydının oluşum sebebi itibarı ile taşınmazın zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı tespit edilmemiş, müdahil davacı hakkında yöntemine uygun şekilde belgesiz araştırması yapılmamış ve tanık ve mahalli bilirkişilerin soyut içerikli sözleri ile yetinilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanak belgeleri, müdahil davacı ve murisi adına aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) ayrı ayrı sorularak belirlenmeli, varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilmeli,

tespite esas tapu kayıtlarının oluşumuna dayanak teşkil eden belirtmelik tutanakları ile varsa belirtmelikte sözü edilen kayıt ve belgeler eksiksiz olarak getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve taşınmazların 1961 yılından önceki durumlarını bilebilecek yaşta, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile tüm tespit bilirkişileri, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu fen bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, belirtmelik tutanakları okunarak taşınmazların öncesinin ne olarak tespit edildiği belirlenip, daha sonra yerel bilirkişi ve tanıklar usulünce dinlenerek taşınmazların kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

mera ya da kamu orta malı niteliğinde olup olmadığı hususlarında, maddi olaylara dayalı açık ve ayrıntılı bilgi alınmalı, belirtmelik tutanağında sözü edilen kayıt ve belgeler varsa okunarak sınırları ve kapsamları tespit edilmeli, davalı Hazine adına tapu kaydının oluştuğu 1961 tarihine kadar müdahil davacı yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 46/1. maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı hususu tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, belirtmelikte adı geçen kişiler ile müdahil davacı arasındaki akdi ve ırsi ilişki kurulmalı,

ziraatçi bilirkişi kurulundan, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş şekli ile çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildirir, toprak yapısını, eğimini, bitki desenini açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine toprak tevzi haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.