Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/10752 K.2019/4854

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ...

İlçesi Bademağacı Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı ... ve arkadaşları adına kayıtlı bulunan eski 1324 parsel 8.577,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 441 ada 28 parsel numarasıyla ve 7.430,65 metrekare yüzölçümlü olarak; davalı ... ve arkadaşları adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1325 parsel 7.950,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 441 ada 29 parsel numarasıyla ve 7.774,65 metrekare yüzölçümlü olarak; davalı ... ... ve arkadaşları adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1208 parsel 4.720,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 441 ada 25 parsel numarasıyla ve 5.211,89 metrekare yüzölçümlü olarak;

davalı ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1207 parsel 3.440,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 441 ada 24 parsel numarasıyla ve 3.696,95 metrekare yüzölçümlü olarak ve davalı ... ve arkadaşları adına tapuda kayıtlı bulunan eski 2414 parsel 2.362,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise 441 ada 23 parsel numarasıyla ve 2.469,94 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları, uygulama kadastrosu sırasında kendilerine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiği ve eksikliğin/yanlışlığın davalılara ait 441 ada 23, 24, 25 ve 29 parsel sayılı taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve 08.06.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (23A) harfi ile gösterilen bölümün 441 ada 23 parsel sayılı taşınmazdan, (24A) harfi ile gösterilen bölümün 441 ada 24 parsel sayılı taşınmazdan, (25A) harfi ile gösterilen bölümün 441 ada 25 parsel sayılı taşınmazdan ve (29A) harfi ile gösterilen bölümün 441 ada 29 parsel sayılı taşınmazdan ifrazıyla davacıya ait 441 ada 28 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle, davacıya ait 441 ada 28 parsel sayılı taşınmazın 8.535,32 metrekare,

davalılara ait 441 ada 23 parsel sayılı taşınmazın 2.345,35 metrekare ve 441 ada 24 parsel sayılı taşınmazın 3.185,28 metrekare, 441 ada 25 parsel sayılı taşınmazın 5.156,33 metrekare ve 441 ada 29 parsel sayılı taşınmazın ise 7.361,32 metrekare yüzölçümlü olarak tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesinden kaynaklanan uygulama kadastrosu tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile kararda yazılı olduğu şekilde karar vermiş ise de, müşterek mülkiyete tabi olan 441 ada 28 parsel sayılı taşınmazın paydaşlarından...'ın davada taraf olmadığı anlaşılmaktadır. Oysa ki uyuşmazlığın niteliği itibariyle, verilecek karar tüm paydaşların hukukunu etkileyeceğinden davanın bütün paydaşlar tarafından birlikte açılması veya davaya tüm paydaşların katılımının sağlanması suretiyle devam edilmesi zorunludur.

Öte yandan uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta;

bundan sonra taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır.

Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eş değer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Somut olayda, her ne kadar mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hükme esas alınan 06.08.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (23/A), (24/A), (25/A) ve (29/A) harfleri ile belirtilen bölümlerin davacıya ait parsele eklenmesi gerektiği belirtilmiş olup, bu bölümlerin hangi nedenle bu parsel içerisinde kaldıkları ve uygulama kadastrosundaki farklılığın nereden kaynaklandığı açıklanmadığından, yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir. Bu şekilde yetersiz araştırma ve incelemeyle karar verilemez.

Hal böyle olunca, öncelikle 441 ada 28 sayılı parselin tapu kaydına göre diğer paydaşı olan Sebbe Yazan'ın da davaya katılımının sağlanması, bundan sonra doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, davacı ve davalıya ait taşınmazları bir arada gösteren ve tesis kadastrosu sırasında tanzim edilen ölçü krokisi, hesap cetveli, ölçü çizelgesi örnekleri ile yukarıda belirtilen şekilde ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) ve hava fotoğrafları getirtilmeli, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra,

harita mühendisi sıfatına sahip önceki keşfe katılan bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu, mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte mahalli bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri bilirkişilere işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, üç kişilik teknik bilirkişi kuruluna yukarıda ayrıntıları gösterildiği şekilde araştırma ve inceleme yaptırılmak suretiyle denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınmalı,