Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/12219 K.2019/6303

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 193 ada 118 parsel sayılı ve 7.088,45 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek 3402 sayılı Yasa'nın 16. maddesi gereğince Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... miras yoluyla gelen hakka, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, 193 ada 118 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın kadastro tutanağındaki vasıf ve yüzölçümü ile tamamı 4 hisse kabul edilerek 1 hissesinin ... adına, 1 hissenin ... adına, 1 hissenin ... adına, 1 hissenin ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazda davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli değildir. Dava konusu taşınmazın çevresinde bulunan komşu parsellerin kadastro tutanakları getirtilip yerel bilirkişi beyanlarıyla denetlenmediği gibi, taşınmazın geçmişteki niteliğini belirleme konusunda en önemli delil hava fotoğrafları olmasına rağmen hava fotoğraflarından yararlanılmamış, zilyetlik süresini belirleme yönünden son derece yetersiz ve soyut nitelikteki mahalli bilirkişi beyanları ile ziraat bilirkişisi raporuna itibar edilerek karar verilmiştir. Bu nedenle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazın tespit tarihi olan 17.05.2008 tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilerek dosya arasına konulmalı; sonrasında davada yararı bulunmayan yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ile fen bilirkişisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri bilirkişisi eşliğinde yeniden keşif yapılmalı;

keşifte mahalli bilirkişi ve tanıklardan komşu taşınmazların tespit tutanağı içerikleri ve varsa dayanağı olan kayıtların ilgili yerlerden temini ile dosya arasına alınmalı, uygulamaya ilişkin mahalli bilirkişi ve tanık sözleri, çekişmeli taşınmaza dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içerikleri ve varsa dayanağı olan kayıtlarla denetlenmeli, çekişmeli taşınmazın önceki niteliği, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle,

tespite aykırı bir sonuca ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli.

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş, sınırlarını gösterir fotoğraflarının da yer aldığı, taşınmazın önceki ve mevcut niteliklerini, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığı hususlarını açıklayan ve dosyada yer alan ziraat bilirkişi raporunu da irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişine tevdi edilerek, hava fotoğraflarının çekildikleri tarih itibariyle çekişmeli taşınmazın geçmişteki niteliği, imar-ihyasının tamamlanmış olup olmadığı, ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığı,

sınırlarının belirgin olup olmadığı hususlarındaki tespitlerini içerir, uydu fotoğraflarını da irdeler rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.