Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/12888 K.2017/1499

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 122 ada ... parsel sayılı ....760,74 metrekare, 122 ada ... parsel sayılı ....362,66 metrekare ve 122 ada ... parsel sayılı ....710,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Kadastro tespitinden önce davacı ... tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men’i davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında Hazine de davacı ile aynı sebebe dayanarak davaya katılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda verilen hüküm, Dairemizin ....02.2006 tarih 2006/213 Esas, 1142 Karar sayılı ilamıyla “Mahkemece yeniden keşif yapılarak Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın hangi parsellere yönelik olduğunun tespit edilmesi, davalıların dayanağını oluşturan vergi kaydı, varsa mera tahsis kaydı ve haritası uygulanıp kapsamlarının belirlenmesi,

taşınmazların öncesinin kamu orta malı mera niteliği taşıyıp taşımadığının araştırılması ve bozmadan önce yapılan keşif sırasında bilgisine başvurulan uzman bilirkişi raporunda taşınmazlar üzerinde ardıçlık ve hali olarak bırakılmış bir alanın varlığından bahsedildiği göz önünde bulundurularak, bu bölümün Hazine adına tescil edilip edilmeyeceği hususunun düşünülmesi” gereğine değinilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, çekişmeli 122 ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların davalılardan ... adına, 122 ada ... parsel sayılı taşınmazın davalılardan ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...- Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile dava konusu 122 ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

...- 122 ada ... sayılı parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonucunda, bu parsel yönünden davalılardan ... lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ne var ki, hükmüne uyulan bozma ilamında; yöntemince mera ve yayla araştırması yapılması, dosya arasında bulunan bilirkişi raporlarından taşınmaz üzerinde ardıçlık ve hali olarak bırakılan alanların olduğu belirlendiğine göre, bu bölümlerin Hazine adına tescil edilip edilemeyeceğinin tartışılması gereğine değinilmiş olması ve bozmaya uyulmakla lehine bozma yapılan taraf yönünden oluşan usuli kazanılmış hakkın korunması bakımından, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesinin zorunlu olmasına rağmen taşınmazın niteliğini belirlemek amacıyla yöntemince mera ve yayla araştırması yapılmamış,

teknik bilirkişi raporunda bu bölüm veya bölümler raporda gösterilmemiş, ziraat bilirkişiden önceki raporları irdeler şekilde taşınmazın hangi bölüm veya bölümlerinin hali olduğunu gösterir, bu bölüm veya bölümlerin tarım arazisi niteliğinde olduğu bildirilen taşınmaz bölümlerinden ne şekilde ayrıldığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmamıştır.

Öte yandan, kadastro tespiti sırasında her ne kadar taşınmazın malik hanesi doldurulmuş ise de; taşınmaz, genel mahkemeden Kadastro Mahkemesine aktarılan davaya konu olmakla, malik hanesi hukuken boş olduğuna ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 30. maddesi gereğince bu gibi halde Kadastro Hakimi tarafından re’sen hareket edilerek taşınmazın gerçek hak sahibi belirleneceğine göre taşınmazın sınırında orman bulunduğu da gözetilerek; dava konusu taşınmazın sınırındaki ormanın devamı olup olmadığı, ormandan açılıp açılmadığı, orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunun da araştırılması gerektiği üzerinde durulmamıştır.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için; yeniden mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazın bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, teknik bilirkişi, ... kişilik ziraat bilirkişi ve ... kişilik orman bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşifte, komşu parsellerle birlikte geniş kapsamlı değerlendirme yapılmak suretiyle dava konusu taşınmazın öncesinin ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin kadim mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, teknik bilirkişiden keşfi izlemeye yeterli ve ayrıntılı rapor alınmalı, orman bilirkişi kurulundan bölgede orman tahdidinin ne zaman yapılıp kesinleştiği, taşınmazın tahdit dışında bırakılıp bırakılmadığı, sınırındaki ormanın devamı niteliğinde olup olmadığı, ormandan açılıp açılmadığı,

orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, ziraat bilirkişi kurulundan önceki ziraat bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde taşınmazın toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunu açıklayan, ....07.2005 tarihli ziraat bilirkişi raporunda taşınmazın sadece ...–... dekarlık bir bölümünün kullanıldığı, kalan bölümünün engebesinden dolayı kullanılmadığı, yine 26.05.2014 tarihli raporda ise aynı taşınmazın sadece 4000 metrekarelik bir bölümünün kullanıldığı,

kalan bölümünde tarımsal aktivite bulunmadığı bildirildiği de göz önünde bulundurularak taşınmazın hangi bölüm ya da bölümlerinin kullanımsız olduğunu gösteren, bu bölüm ya da bölümlerin niteliğinin ne olduğunu bildiren, bu bölüm ya da bölümlerin taşınmazın kalan kısmından ne şekilde ayrıldığını da açıklayan, resimlerle de desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, ziraat bilirkişi raporunda kullanımsız olduğu bildirilen bölüm ya da bölümlerin Hazine adına tescil edilip edilmeyeceği hususu tartışılıp değerlendirilmeli,