Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/13001 K.2019/7909

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... ve arkadaşları, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında boşluk olarak tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişilerinin 09.05.2014 tarihli bilirkişi raporuna ekli kroki de (B) harfi ile işaretli 30.398,79 metrekarelik kısma uygun bir ada parsel numarasıyla davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, davacıların (A) ve (C) yönünden davalarının reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Hükme esas alınan fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (A) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümüne ilişkin hükme yönelik davalıların temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dosya içeriğine ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile bu bölümler hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Hükme esas alınan fen bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik ve imar-ihya hukuki sebeplerine dayalı olarak 4721 sayılı TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil davasıdır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen bölümünde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece keşif sonrası alınan ziraat raporunda, çekişmeli taşınmazdaki bölümün 50-60 yıldır tarım yapılan yerlerden olduğu beyan edildiği halde, çekişmeli taşınmaza ait hava fotograflarının incelenmesi neticesinde 1971 ve 1989 yılına ait hava fotoğraflarında taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyet yapılmadığı yönünde rapor verilmiş olup, bu haliyle raporlar arasında çelişki oluşmasına rağmen, raporlar arasındaki söz konusu bu çelişki giderilmeden karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı zaman dilimine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen kadastro tespit tarihine en yakın tarihli uydu fotoğrafları, dava konusu taşınmazlara komşu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile üç ziraat mühendisi,

3 jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yapılacak keşifte; usulünce zilyetlik araştırması yapılmalı, bu kapsamda, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri mühendisine inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmazın hava ve uydu fotoğraflarında gösterilmesi istenilmeli ve taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığının, imar ve ihyasına ne zaman başlanıldığının ve hangi tarihte tamamlandığının belirlenmesine çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın kime ait olduğu, öncesinde kim tarafından kullanıldığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, öncesinin ne olduğu,

taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde ne olarak kullanıldığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazların yönünü ne okuduğu bilirkişi ve tanık beyanları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı;

ziraat bilirkişi kurulundan ise, çekişmeli taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; teknik bilirkişiye, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.