Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/13665 K.2019/8054

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro Müdürlüğünce 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca re'sen yapılan düzeltme işlemi sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda ... ve arkadaşları adına kayıtlı olan 1034 parsel sayılı 31150 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 20.339,67 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenerek tapu kaydında düzeltme yapılmasına karar verilmiştir.

Davacı ..., düzeltme işlemi sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiği iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, Kadastro Müdürlüğünün 18.10.2012 tarihli düzeltme işleminin iptali ile dava konusu 1034 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 27.140,00 metrekare olarak tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3402 sayılı Yasa'nın 41. maddesi çerçevesinde Kadastro Müdürlüğünce yapılan düzeltme işleminin iptali istemine ilişkindir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesi gereğince, kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumları kesinleşmiş olan taşınmazlarda ölçü, tersimat ve hesaplamalardan doğan fenn'i hatalar ile bundan kaynaklanan yüzölçümü hatası düzeltilebilir.

Düzeltme işlemi ile kadastro tespiti sırasında kesinleşen mülkiyet durumunu değiştirecek şekilde uygulama yapılamaz. Mülkiyet aktarımına neden olan hatalar için çözüm, açılacak olan tapu iptal ve tescil davasıdır. Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, düzeltme kararının usul ve yasaya uygunluğu ile uygulanma kabiliyeti bulunup bulunmadığını denetlemekten ibaret olup, taraflar arasındaki fiili sınıra göre düzeltme işlemi tesisi değildir.

Mahkemece, dosyaya ibraz edilen teknik bilirkişi raporları esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; mahkemece, çekişmeli taşınmaza ait tesis kadastro paftası, ölçü krokisi, ölçü cetveli, varsa tesis kadastrosu haritasında değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, çekişmeli taşınmaza ait hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilmemiş, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. madde uygulamasına ilişkin "Kadastro Sırasında veya Sonrasında Yapılan İşlemlerle Geometrik Durumları Kesinleşmiş Olan Taşınmazlarda Ölçü, Sınırlandırma, Tersimat ve Hesaplamalardan Doğan Hataların Düzeltilmesine İlişkin" Yönetmelik hükümlerine uygun bulunmayan düzeltme işleminin neye istinaden yapıldığını,

düzeltme kararında bir hata söz konusu olup olmadığını, hata mevcut ise bunun hangi nedenlerden kaynaklandığını açıklama yönünden yetersiz ve fiili duruma göre hazırlandığı anlaşılan kendi içinde ve birbiri ile çelişen teknik bilirkişi raporlarına itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, keşifte uygulanması zorunlu bulunan denetime veri teşkil edecek, tesis kadastrosu haritası, ölçü krokisi, ölçü cetveli ile varsa tesis kadastro haritasında değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar ile tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe yakın tarihli hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ile üç kişilik harita ya da jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulunun katılımı ile yeniden keşif yapılmalı;

keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, ilk tesis kadastrosu sırasında da zeminde sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, teknik bilirkişiden düzeltme işlemine esas teşkil eden bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak düzeltme işleminin denetlemesi istenilmeli, teknik bilirkişi raporunda, ilk tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı,

düzeltme işlemi sonucu tespit edilen yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilip edilmediği, düzeltme işleminde hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlar ve "düzeltme işlemi ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı ayrıntılar yer almalı;

ayrıca birincisi, ortofoto üzerinde ilk tesis kadastrosuna ait harita ile düzeltme haritasını ada bazında, ikincisi çekişmeli taşınmaz ve komşularını kapsar bazda ve üçüncüsü ise ilk tesis kadastro haritası ile çekişmeli taşınmazın zeminini çakıştırır bazda en az üç adet harita düzenlenmesi ve düzeltme haritasında yanlışlık varsa, doğru sınırları gösterir harita tanzim edilmesi istenmeli, bu şekilde yöntemine uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.