Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/13956 K.2019/8888

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3402 sayılı Kanun’un geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan 148 ada 51 ve 52 parsel sayılı 22.869,52 ve 2543,11 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve tarla vasfıyla .... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve davalı şirket yararına olağanüstü zamanaşımı ile taşınmaz edinme koşullarının oluşmadığı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine çekişmeli 148 ada 51 ve 52 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazlar üzerinde davalı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesine istinaden yapılan kadastro tespitine itiraz niteliğinde olup, ilk tesis kadastrosu sırasında hangi vasıfla tespit harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorulup saptanmamış; keşif sonucu düzenlenen 23.05.2016 tarihli fen,ziraat ve orman bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 23.05.2016 tarihli teknik bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazların 3116 sayılı Kanun gereği yapılan ilk orman tahdidinde ormanda kaldığı, ilk orman tahdidinde “Anaç Çeşme Ormanı” olduğu belirtildiği halde aynı raporun devamında orman dışında kaldığı belirtilerek rapor kendi içerisinde çeliştiği halde bu husus üzerinde durulmamış ve bu çelişki giderilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için,öncelikle Kadastro Müdürlüğü’nden çekişmeli taşınmazların bulunduğu İlyasköy Köyü’nde ilk kadastro tespitinin ne zaman yapıldığı ve o tespitte dava konusu taşınmazların hangi nedenle tespit dışı bırakıldığı sorulup belirlenmeli;

ayrıca bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ile kadastro tespit tarihine en yakın ve en eski tarihte çekilmiş uydu fotoğrafları İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tüm tespit bilirkişileri,

taraf tanıkları, 3 kişilik zirai ve 3 kişilik orman mühendisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi ile bir fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi kurulu eşliğinde yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği, taşınmazın tarımsal amaçlı olarak kullanılıp kullanılmadığı, varsa taşınmaz üzerinde zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsel dayanağı kayıt ve belgeler var ise; yerel bilirkişi ve tanıklar eliyle uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünü ve kimin yeri olarak okuduğu belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren,

komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ve önceki bilirkişinin raporunu irdeleyen ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; orman bilirkişi kurulundan, öncelikle memleket haritası, hava fotoğrafları ve amenajman planında; taşınmazların öncesinin ne şekilde nitelendirildiği ve 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu önceki tarihli raporu da irdeler tarzda belirlenip saptanmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine yakın tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.