Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/14108 K.2019/7575

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, fen bilirkişisinin krokisinde (A) harfi ile gösterilen 1.856,45 metrekarelik taşınmazın davacı ... adına yeni parsel numarası ile tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, etrafı taşlıkla çevrili dava konusu taşınmazın müvekkili tarafından emek ve para sarf edilerek tarım arazisi haline getirildiğini, imar-ihyadan itibaren müvekkilinin 20 yıl zilyetliğinin bulunduğunu ve taşınmaz içine ev yaptığını belirterek dava açmış olup, keşifte dinlenen tanık ve mahalli bilirkişiler tarafından davaya konu taşınmazın öncesinin muristen kalan yer olduğu beyan edilmiş olduğu halde, taşınmazın batı yönde komşusu olan 1042 ve 1043 parsel sayılı taşınmazların dayanak kayıtları getirtilerek taşınmaz yönünü ne okudukları üzerinde durulmamış,

taşınmaz üzerindeki imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı ve bu tarihten itibaren davacı tarafça taşınmaz üzerinde ne şekilde tasarruf edildiği hususunda en önemli delil olan hava fotoğrafı incelemesi yöntemince yapılmamış, hava fotoğraflarını inceleyen orman mühendisi bilirkişisi taşınmazı sadece orman vasfında olup olmadığı yönünden incelemiş, uyuşmazlığın çözümünde etkili olmayan jeoloji mühendisi ile sözü edilen orman bilirkişisi raporu hükme esas alınmış ve ziraat bilirkişisi raporunda taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların yaşlarının 6, 7 ve 10 olarak gösterildiği dikkate alınmaksızın hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek tescil harici bırakıldığından, mahkemece 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesinde belirtilen koşulların davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenmelidir.

Bu bağlamda doğru sonuca ulaşabilmek için öncelikle, dava tarihinden en az 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş ve iktisap evresine ilişkin stereoskopik hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığından getirtilip 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna hava fotoğrafları üzerinde steoroskopik inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihlerdeki niteliğinin, imar-ihyaya konu edilip edilmediğinin, edilmişse imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığının ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesine yönelik rapor alınmalı;

ardından dava konusu taşınmaz başında üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılarak, keşif esnasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan mahalli bilirkişiler ve tarafların göstereceği tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı etraflıca sorularak,

maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında doğacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişi kurulundan, taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihe göre kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, imar ve ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı, kadastro tespit tarihine kadar koşullarına ve ekonomik amaca uygun 20 yıllık zilyetlik süresinin dolup dolmadığı hususlarında gerekçeli ve denetime açık rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi izlemeye ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilmeli ve bundan sonra,

tescili istenen dava konusu taşınmazın niteliği kesin bir şekilde belirlenerek, zilyetlik yoluyla iktisap edilebilmesi için imar-ihyayı gerektiren taşınmaz üzerine ev yapmanın imar-ihya sayılmayacağı dikkate alınmak suretiyle, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir.