Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/14953 K.2019/7622

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu,... Köyü çalışma alanında bulunan 152 ada 116 parsel sayılı 15.716,84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın 01.04.2016 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 2.348,04 metrekare yüzölçümündeki kısmının davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen bölümünde davacı yararına zilyetlikle iktisap koşulları gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Keşif sonucunda alınan fen bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın bir bölümünün kamulaştırma alanı olarak belirlenen alanda kaldığı belirtildiği halde, çekişmeli taşınmaz hakkında kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı araştırılmamış, kamulaştırma yapılmışsa buna ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmemiş, kamulaştırma haritası ile taşınmazın haritası çakıştırılmak suretiyle taşınmazın tamamen ya da kısmen kamulaştırma kapsamında olup olmadığı belirlenmemiş, tek ziraat mühendisi tarafından düzenlenen zirai rapor, taşınmazın niteliğini, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin ne zamandan beri ve ne şekilde sürdürüldüğünü,

taşınmaz üzerinde bulunduğu belirtilen antep fıstığı ağaçlarının sayılarını ve aşı yaşlarını belirleme yönünden yetersiz olduğu halde, bu hususları açıklayacak şekilde üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan bilirkişiden rapor alınmamış ve bir arazinin niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresini ve şeklini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde hava fotoğraflarından da yararlanmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazla ilgili olarak kamulaştırma yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, kamulaştırma yapıldığının anlaşılması halinde, ilgili kurumlardan kamulaştırmaya ilişkin tüm bilgi ve belgeler istenilmeli, ayrıca çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı zaman dilimine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ile dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları getirtilip dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı yapılacak bu keşif sırasında yöntemince zilyetlik araştırması yapılmalı, bu kapsamda, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri mühendisine inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın hava fotoğraflarında gösterilmesi istenilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kime ait olduğu, öncesinde kim tarafından kullanıldığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde ne olarak kullanıldığı ve taşınmazla ilgili yapılan kamulaştırma işlemi bulunup bulunmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

beyanları arasında doğacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazın yönünü ne okuduğu bilirkişi ve tanık beyanları ile denetlenmeli; ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunduğu belirtilen antep fıstıklarının yaşını, sayısını ve dağılımını bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

teknik bilirkişiye ise, dava konusu taşınmazla ilgili kamulaştırma bulunduğunun anlaşılması halinde kamulaştırma haritası ile kadastro paftasını çakıştırır ve keşfi takibe imkan verir şekilde ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.