Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/15160 K.2019/7512

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 19.11.2019 gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen ... ve diğerleri vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, ...Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 102 ada 112 parsel 1.521,54 metrekare, 102 ada 207 parsel sayılı 6.503,32 metrekare, 103 ada 111 parsel sayılı 23.148,57 metrekare, 103 ada 365 parsel sayılı 2.210,13 metrekare ve 105 ada 1 parsel sayılı 7.440,17 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına.

102 ada 135 parsel sayılı 14.044,75 metrekare, 103 ada 107 parsel sayılı 1.092,12 metrekare, 103 ada 117 parsel sayılı 2.644,29 metrekare ve 103 ada 223 parsel sayılı 3.572,69 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına. 102 ada 206 parsel sayılı 481,09 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına.

103 ada 228 parsel sayılı 2.171,67 metrekare ve 121 ada 11 parsel sayılı 6.744,25 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve hükmen tescil edilmiş; yine 103 ada 226 parsel sayılı 11.834,27 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve hükmen tescil edilmiş, bilahare taşınmaz yargılama sırasında ... adına satılarak tescil edilmiştir.

Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka dayanarak, dava konusu taşınmazlardaki miras payının adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda dava konusu 103 ada 228 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın feragat nedeni ile reddine, dava konusu 102 ada 206 ve 207. 103 ada 111 ve 226 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, dava konusu 102 ada 112, 135. 103 ada 107, 117, 223, 365.

105 ada 1 ve 121 ada 11 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulüne, taşınmazların tapu kayıtlarının ayrı ayrı 42/588 hissesinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili; davalı ... mirasçıları vekili ile davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava konusu 102 ada 206, 207 ve 103 ada 228 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle bu parseller yönünden usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dava konusu 103 ada 226 parsel sayılı taşınmaz hakkında hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesinde. Dava, tapu iptali ve tescile ilişkin olup, tapu kaydının iptali istenilen dava konusu 103 ada 226 parsel sayılı taşınmaz, yargılama sırasında tapuda satış suretiyle üçüncü kişiye devredilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 125. maddesinde davacının; bu durumda devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam edebileceği gibi, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürebileceği hususu düzenlenmiştir. Buna göre davada müdeabihin başkasına temlik edildiğini öğrenen mahkemenin, bu hali kendiliğinden gözeterek davacıdan seçimlik hakkını sorması ve davacının vereceği cevaba göre işlem yapması gerektiği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca; davacı tarafa HMK'nın 125. maddesindeki seçimlik haklarının hatırlatılması ve verilecek cevaba göre işlem yapılması gerekirken, bu yön göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile bu parsele ilişkin hükmün BOZULMASINA,

3- Dava konusu 103 ada 111 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazının incelenmesinde. Mahkemece dava konusu taşınmazın, tarafların kök murisleri olan ...’den gelmediği, taşınmazın, tapu kayıt maliki ... tarafından "dede kiraz" lakaplı 3. kişiden satın alındığı kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ..., dava konusu taşınmazın davalı tarafla kök murisleri olan ...’dan geldiğini, murisin terekesinin yöntemince taksim edilmediğini ileri sürerek, taşınmazdaki miras payının adına tescili istemiyle, tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Bir kısım davalılar ise, dava konusu taşınmazın kök muristen gelmediğini, taşınmazın "dede" isimli bir kişiden satın alındığını savunmuşlardır.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ..., dava konusu taşınmazın tarafların kök murisi olan ...’den geldiğini ancak içindeki bir parçanın, taşınmazın tapu kayıt maliki ... tarafından, "dede kiraz" lakaplı bir kişiden alındığını beyan etmiş, davacı tanıkları... ve ..., taşınmazın kök muris ...'den geldiğini, murisin terekesinin taksim edilmediğini beyan etmişler, davalı tanıkları ..., ... ... ve ... ise, taşınmazın kök muris ...'den geldiğini ancak murisin sağlığında erkeklere yerlerini gösterdiğini, dava konusu taşınmazın ise tapu kayıt malikinin mirasçıları tarafından kullanıldığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın tamamının tarafların kök murisi ...’den gelip gelmediği, taşınmazın içinde 3. kişiden alınan bölüm olup olmadığı, varsa bu bölümün neresi olduğu, ...’nün sağlığında yaptığı bir işlemle, taşınmazın mirasçılarından bir ya da bir kaçına isabet edip etmediği hususlarında yapılan araştırma yetersizdir.

Doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece, taşınmaz başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak olan keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, dava konusu taşınmazın kimden geldiği, tarafların kök murisi ...’den gelip gelmediği, taşınmazın içinde 3. kişiden alınan bölüm olup olmadığı, varsa bu bölümün neresi olduğu, ...’nün sağlığında yaptığı bir işlemle taşınmazın mirasçılarından bir ya da bir kaçına isabet edip etmediği, isabet etmişse söz konusu kişiye zilyetliğin devredilip edilmediği,

taşınmazın ne zamandan beri, kim tarafından, hangi sıfatla kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir, krokili rapor aldırılmalı, bundan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile bu parsele ilişkin hükmün BOZULMASINA,

4- Dava konusu 102 ada 112, 135. 103 ada 107, 117, 223, 365. 105 ada 1 ve 121 ada 11 parsel sayılı taşınmazlar hakkında hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Dava konusu taşınmazların tarafların kök murisleri olan ...’den geldiği ve murisin terekesinin yöntemince taksim edilmediği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ..., dava konusu taşınmazların davalı tarafla kök murisleri olan ...’dan geldiğini, murisin terekesinin yöntemince taksim edilmediğini ileri sürerek, taşınmazdaki miras payının adına tescili istemiyle, tapu iptali ve tescil davası açmıştır.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ..., dava konusu taşınmazların tarafların kök murisi olan ...’den geldiğini, murisin ölümünden sonra erkek çocukların kendi aralarında taşınmazları paylaşıp kullandığını, kız çocuklara yer verilmediğini beyan etmiş, davacı tanıkları... ve ..., yerel bilirkişi beyanına ilave olarak,

yalnızca kızlardan dava dışı ...’ya erkekler tarafından para verildiğini, taşınmazların tapu kayıt malikleri olan davalılar tarafından kullanıldığını beyan etmişler, davalı tanıkları ..., ... ... ve ... ise, taşınmazların tarafların kök murisinden geldiğini ancak murisin sağlığında erkeklere yerlerini gösterdiğini, taşınmazların tapu kayıt malikleri olan davalılar tarafından kullanıldığını beyan etmişlerdir.

Dosya kapsamından, dava konusu taşınmazların tarafların kök murisleri ...’den geldiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, taşınmazların murisin sağlığında yaptığı bir tasarrufi işlemle mirasçılarından bir ya da bir kaçına isabet edip etmediği hususunda toplanmaktadır. Ne var ki, mahkemece bu konuda yeterli araştırma yapıldığından söz edilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece, taşınmazların başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak olan keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, dava konusu taşınmazların muris ... tarafından yapılan bir satış veya bağış işlemiyle davalı tarafa devredilip devredilmediği, murisin sağlığında taşınmazların zilyetliğini de yine bu kişilere devredip devretmediği, taşınmazların ayrı ayrı ne zamandan beri, kim tarafından, hangi sıfatla kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir, krokili rapor aldırılmalı, bundan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA,