Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/16746 K.2020/214

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ... ada 2 parsel sayılı 7.452,47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, ... İli ... İlçesi ... Köyü ... Mahallesi ... ada 2 nolu parselde kayıtlı taşınmazın Hazine üzerindeki tapu kaydının iptali ile, davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın, davacının dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığı ve taşınmaz üzerinde davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaza komşu olan taşınmazların tutanak ve dayanakları getirtilerek, komşu parsel uygulaması yapılmamış, dava konusu taşınmazın bitişiğinde çay yer almasına rağmen keşfe jeolog bilirkişisi götürülmemiş, soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık anlatımları ile taşınmazın kullanım durumunu ve toprak yapısını açıklama bakımından yetersiz, denetime elverişli olmayan tek ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen rapora dayanılarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaza komşu olan ... ada 1 parsel ve 156 ada 3 parsel sayılı taşınmazların tutanak ve dayanakları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeolog bilirkişisi, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi heyeti ve teknik bilirkişisi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın evveliyatının ne olduğu, kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı, imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın ne zaman başlanılıp ne zaman bitirildiği sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeolog bilirkişisinden, taşınmazın çay yatağı olup olmadığına ya da çay yatağından kazanılıp kazanılmadığına ilişkin rapor alınmalı; fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli;

komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve dayanağı belgelerin çekişmeli taşınmaz yönünü ne olarak okuduğu belirlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.