Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/16968 K.2020/5676

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, Azdavay İlçesi Çocukören Köyü çalışma alanında bulunan yüzölçümleri kadastro tutanaklarında yazılı 111 ada 16, 24, 115 ada 1, 121 ada 6, 122 ada 4, 123 ada 2, 124 ada 2 ve 114 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar ... adına, 111 ada 21 parsel sayılı taşınmaz eşit paylarla ... ve dava dışı .... (...), ......, ......(...) adlarına, 115 ada 2, 113 ada 2, 107 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar, .... adına 111 ada 25 parsel sayılı taşınmaz ..., 113 ada 24 parsel sayılı taşınmaz ise .... ..., ... ve ... adlarına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tespit ve tescil edilmiş;

daha sonra 114 ada 1 parsel sayılı taşınmaz satın alma nedeniyle ... adına tescil edilmiştir. Davacı ..., 111 ada 16, 24, 115 ada 1, 121 ada 6, 122 ada 4, 123 ada 2, 124 ada 2 ve 114 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar ve 111 ada 21 parsel sayılı taşınmazın 1/5 payı yönünden miras yoluyla gelen hakka dayanarak; davacı ..., 115 ada 2, 113 ada 2, 24, 107 ada 3 ve 111 ada 25 parsel sayılı taşınmazlar hakkında miras yoluyla gelen hakka ve pay satın almaya dayanarak, yine ...

114 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik miras yoluyla gelen hakka dayanarak taşınmazı satın alan ... aleyhine ayrı ayrı tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ... ve arkadaşları davacı ... ile aynı nedenlere dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilmek suretiyle yapılan yargılama sonunda; asıl davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 115 ada 1, 111 ada 24, 121 ada 6, 122 ada 4, 123 ada 2, 124 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 111 ada 21 parsel sayılı taşınmazın ... adına kayıtlı 1/5 hissenin tapu kayıtlarının iptaline, iptal edilen paylar 10080 pay kabul edilerek, 4032/10080'er payın muris ...'ın oğlu ..., 2016 payın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... oğlu ..... mirasçıları ... ve arkadaşları adına, bakiye kalan 4032/10080'er payın ise davalı ... adına tapuya tesciline.

111 ada 16 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile Azdavay Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/25-19 Esas, Karar sayılı kararı uyarınca toplamda 13440 pay kabul edilerek. 140'ar payın ...ve ...den olma ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ... adlarına, 420 payın murisin torununun eşi ... adına, 11760 payın davacı-karşı davalı ... adına tapuya tesciline.

114 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik açılan davanın reddine, birleşen 2010/112 Esas sayılı dava dosyasında davacı ... davasının reddine, birleşen 2010/44 Esas sayılı dava dosyasında davacı ...’ın davasının kısmen kabulü ile;

çekişmeli 111 ada 25, 107 ada 3, 113 ada 2, 24 ve 115 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların her biri 10080'er pay kabul edilerek 4032/10080'er payın muris ...'ın oğlu ..., 2016 payın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... oğlu... mirasçıları ... ve arkadaşları adına, 111 ada 25 parsel sayılı taşınmazın bakiye 4032/10080 payının.... kızı ... adına, 107 ada 3 parsel sayılı taşınmazın bakiye 4032/10080 payının ölü... mirasçıları adına, 113 ada 2 parsel sayılı taşınmazın bakiye 4032/10080 payının ölü... mirasçıları adına,

113 ada 24 parsel sayılı taşınmazın bakiye 4032/10080 payının ölü... mirasçıları ve ... çocukları Ayhan, Kemal ve ... adlarına, 115 ada 2 parsel sayılı taşınmazın bakiye 4032/10080 payının ölü... mirasçıları adına, tapuya tesciline, karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve katılan ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, temyize konu 111 ada 16 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle bu parsel hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2-Temyiz konusu 114 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde.

Mahkemece, dava konusu 114 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit öncesinde... oğlu ...’e ait iken oğlu...’in kullandığı ve sonrasında da oğlu ... tarafından kullanıldığı ve ...’a satıldığı, tespit sonrasında ise... tarafından ...’e satıldığı, bu satışın muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davacı ... ve müdahil ... ve arkadaşlarının bu parsele ilişkin davalarının reddine, karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ... mirasçısı ..., çekişmeli taşınmazın müşterek kök muris ...’ten kaldığı, tespit sonrasında ise ... tarafından ...’e satıldığı, yapılan bu satışın muvazaalı olduğunu öne sürerek tapu kaydının iptali ve miras hissesi oranında adına tescili istemiyle iki ayrı dava açmış, yargılama sırasında...’ın davacı ... dışındaki mirasçıları da aynı nedenlerle davaya katılmışlardır. Davalı ... ise taşınmazın ...’tan satın alındığını ileri sürmüş ve davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler tarafından, çekişmeli taşınmazın davacı ... ve müdahil ... ve arkadaşları ile birleşen dosya davacısı ...’ın müşterek kök murisi ...’e ait olduğunu beyan edilmiş ancak taşınmazın ... mirasçılarından ... bayii olan... oğlu ...’e nasıl ve hangi gerekçelerle (satış, bağış, taksim, hisse devri vb. gibi hukusal nedenlerle) intikal ettiği üzerinde durulmamış ve bu husus gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, taşınmazın bulunduğu yerde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisinin ve ayrıca önceki keşfe katılan yerel bilirkişi ve tanıkların katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın maliki olan kök muris ...’ün terekesinin murisin ölüm tarihinden sonra tüm mirasçıların katılımı ile yöntemince taksim edilip edilmediği, taksim yapılmış ise taşınmazın kime isabet ettiği, bu taksimde taşınmazın ...

Gücük miras payına isabet edip etmediği ya da satış, bağış, hisse devri vb. gibi hukusal nedenlerle intikal edip etmediği, çekişmeli taşınmazın kim tarafından, ne şekilde, kim adına ve hangi sıfatla, ne zamandan beri kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; ...

Gücük’ün taşınmazı ...’a satışı hususunda hak ve yetkisinin bulunup bulunmadığı açıkça belirlenmeli ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı ... ve müdahil ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle 114 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükmün BOZULMASINA,

3-Dava konusu 115 ada 1, 2, 111 ada 24, 25, 121 ada 6, 122 ada 4, 123 ada 2, 124 ada 2, 113 ada 2, 107 ada 3, 113 ada 24 ve 111 ada 21 parsel sayılı taşınmazın 1/5 payı yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde.

Mahkemece, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının beyanları, taraflarca dosyaya sunulan beyan dilekçeleri ve davalı ve aynı zamanda davalı ...’ın dayanağı 1976 tarihli senet ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava konusu taşınmazların tarafların murisi ...’a ait olduğu, gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ... oğlu ... ve müdahil ... ve arkadaşları 115 ada 1, 111 ada 24, 121 ada 6, 122 ada 4, 123 ada 2, 124 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar ile 111 ada 21 parsel sayılı taşınmazın 1/5 payının müşterek muris ...’tan kaldığını öne sürerek davalı ... aleyhine tapu kaydının iptali ve miras hisseleri oranında adlarına tescil istemiyle dava açmışlardır.

Davacı ... ise, 111 ada 25, 107 ada 3, 113 ada 2 ve 24, 115 ada 2 parsel sayılı taşınmazların da muris ...’tan kaldığını ve ... mirasçılarından ...’nın miras payını satın aldığı öne sürerek davalı... mirasçıları ... ve arkadaşları aleyhine tapu kaydının iptali ve kendi miras hissesi ile ... hissesinin adına tescil istemiyle dava açmış, tüm taşınmazlarda 10.8.1976 tarihli miras hissesi satış senedine dayanmıştır.

Şu halde yukarıda belirtilen taşınmazlar ile 111 ada 21 parsel sayılı taşınmazın 1/5 payının müşterek muris ...’ten intikal ettiği tarafların kabulünde olup, bu husus çekişme konusu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ve aynı zamanda davacı olan ... tarafından ... mirasçısı ...’nın miras payının satın alınıp alınmadığı noktasında toplanmaktadır.

Ne var ki, mahkemenin gerekçeli kararında mirasçı ... tarafından davalı ve aynı zamanda davacı ...’a yapıldığı iddia edilen miras hissesi satış işlemine ilişkin olumlu ya da olumsuz herhangi bir değerlendirme ve açıklamada bulunulmamıştır. Öte yandan, mahkemenin bu satış işlemine ilişkin olarak yaptığı araştırma da hüküm vermeye elverişli ve yeterli değildir.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenen tanık ve mahalli bilirkişilerden sözkonusu satış işlemine ilişkin olarak herhangi bir bilgi alınmamıştır. Yine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca, taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye ve paydaşlardan birine ait muhtesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesi gerekir.

Mahkemece murisin terekesine dahil temyize konu 111 ada 25 ve 113 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan muhtesat niteliğindeki yapılar bulunduğu halde bu hususla ilgili araştırma yapılmamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ve 10.8.1976 tarihli senedin altında imzası bulunan senet tanıkları ile fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıklardan kök muris ...’in oğlu olan mirasçısı ...’ya ait miras payının davalı ve aynı zamanda davacı ...’a satılıp satılmadığı,

satılmış ise hangi tarihte ve ne şekilde bu satış işleminin gerçekleştirildiği hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, kadastro tespitine aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli, ayrıca 111 ada 25 ve 113 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan muhtesat niteliğindeki yapıların ne zaman ve kim tarafından meydana getirildiği hususlarında yerel bilirkişi, tanık ve tutanak bilirkişilerinden ayrı ayrı bilgi alınarak anılan muhtesatların uzman fen bilirkişi rapor ve krokisinde konumunun gösterilmesi sağlanmalı,

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca kadastro tespitinden önce paydaşlardan biri ve bir kaçı tarafından meydana getirilen muhtesatın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alınmalı, fen bilirkişisine keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.