Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/17281 K.2019/6707

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 22.10.2019 gün ve saatte temyiz eden Hazine vekili Avukat ..., ..., Darende Belediye Başkanlığı vekili Avukat ..., ... ile aleyhine temyiz istenilen ... ve diğerleri vekili Avukat ..., ... ve ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirilip, süresinde yapılan inceleme sonucu verilen geri çevirme kararı ile istenilen belgeler de getirtilip dosyasına konulduktan sonra yeniden inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece sadece davacı ... tarafından Hazineye karşı açılan tescil davası nazara alınarak araştırma ve inceleme yapılmış ise de hüküm kurmaya yeterli bulunmadığı, dosya kapsamına göre davanın genel mahkemelerden devredilen üç ayrı dava dosyasından kaynaklandığı, ... tarafından, ... ve arkadaşlarına karşı açılan ve Sulh Hukuk Mahkemesinin 1986/80 Esasına kaydedilen ve ... ve aynı köyden ......, ... tarafından, ... ve 10 arkadaşına karşı açılan ve Asliye Hukuk Mahkemesinin 1964/224 Esasına kaydedilen el atmanın önlenmesi davalarının da nazara alınarak taraf teşkilinin tamamlanması;

daha sonra her üç dava dilekçesi de taşınmazlar başında yapılacak keşifte okunmak suretiyle, hangi parsellerin ve hangi bölümlerinin, genel mahkemelerden aktarılan davalara konu olduğunun kesin olarak saptanması, dava dışı parseller yönüyle Kadastro Mahkemesinin görevsiz olduğunun gözetilmesi; bir kısım taraflar arasında Asliye Hukuk Mahkemesinin 1953/144 Esasıyla görülen ve kesinleşen men'i müdahale, tapu iptali ve tescil davasının dayanağı harita uygulanmak suretiyle, kesin hükmün kapsamının belirlenmesi;

davaya konu olup kesin hükmün kapsamı dışında kalan kesimler yönünden, tespitte uygulanan Temmuz 1951 tarih 22 ila 26 nolu, Nisan 1934 tarih 12 ila 16 nolu tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tedavülleri ve oluşum belgeleriyle birlikte getirtilip mahallinde uygulanarak kapsamlarının kesin olarak saptanması; ayrıca Irmaklı Köyü tarafından öne sürülen mera iddiasının da usulüne uygun şekilde araştırılması;

tapulu yerler ile meralar da tefrik edildikten sonra Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 20.02.1972 tarihli bozma ilamında da değinildiği üzere, taşınmazların hangi bölümüne kimin hangi tarihten itibaren hangi sıfatla zilyet olduğunun belirlenmesi gereğine; kabule göre de, mera olduğu belirlenen taşınmazların sınırlandırılması ile yetinilmesi gerekirken, ... Köyü adına aidiyet belirtilmesinin ve tescil hükmü kurulmasının isabetsizliğine" değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında ... tarafından, ... Köyü 128 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında, Darende Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil ile el atmanın önlenmesi davası, taşınmazın Kadastro Mahkemesinde dava konusu olması nedeniyle görevsizlik kararı ile aktarılmış.

Kadastro Mahkemesince de eldeki dosya ile birleştirilmek suretiyle yapılan yargılama sonunda davacılar, birleşen dosya davacıları ve müdahillerin davalarının kısmen kabulüne, çekişmeli Irmaklı Köyü 209 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı anlaşıldığından kadastro tespitinin olağan usulde yapılması için tutanağının Kadastro Müdürlüğüne iadesine.

Irmaklı Köyü 210 ada 1, 211 ada 1, 211 ada 2, 212 ada 1, 212 ada 2, 213 ada 1, 213 ada 2, 214 ada 1 ve 215 ada 3 parsel sayılı taşınmazların mera vasfıyla tescil harici bırakılmasına, kendisine özgü sicile kaydedilmesine.

Irmaklı Köyü 215 ada 1 parselin fen bilirkişilerin 20.06.2014 havale tarihli raporunda (V1), (V2), (V3) harfiyle gösterilen kısımlarının bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek ... mirasçıları adına hisseleri oranında tarla vasfıyla tapuya tesciline, malik hanelerinin bu şekilde doldurulmasına, aynı taşınmazın fen bilirkişileri tarafından düzenlenen 19.07.2013 havale tarihli raporda (F), (D), (E) harfiyle gösterilen kısımlarının bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek malik ... mirasçıları adına hisseleri oranında tarla vasfıyla tapuya tesciline, malik hanelerinin bu şekilde doldurulmasına,

aynı taşınmazın fen bilirkişilerinin 10.01.2014 havale tarihli raporunda (J1) harfiyle tanımlanan kısımın bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek ... mirasçıları adına hisseleri oranında ev ve arsası vasfıyla tapuya tesciline, malik hanesinin bu şekilde doldurulmasına, yine 215 ada 1 parselin, fen bilirkişilerin 10.01.2014 havale tarihli raporunda (J3) harfiyle tanımlanan kısımının bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek ... adına ev ve arsası vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline, malik hanesinin bu şekilde doldurulmasına,

aynı tarihli raporda (J5) harfiyle tanımlanan kısımın bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek ... adına ev ve arsası vasfıyla tapuya tesciline, malik hanesinin bu şekilde doldurulmasına, 215 ada 1 parselin ifrazından sonra kalan kısımlarının mera vasfıyla tapuya tesciline, kendisine özgü sicile kaydedilmesine.

Irmaklı Köyü 215 ada 2 parselin fen bilirkişilerin 19.07.2013 havale tarihli raporunda (A), (B) harfiyle tanımlanan kısımlarının bu parselden ifrazı ile ... mirasçıları adına hisseleri oranında tarla vasfıyla tapuya tescili suretiyle malik hanesinin doldurulmasına, ifrazdan sonra kalan kısımların mera vasfıyla tescil harici bırakılmasına, kendisine özgü sicile kaydedilmesine; ...

Köyü 215 ada 4 parsel fen bilirkişilerin 19.07.2013 havale tarihli raporunda (C) harfiyle tanımlanan kısımın bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek ... mirasçıları adına hisseleri oranında tarla vasfıyla tapuya tesciline, ifrazdan sonra kalan kısımların mera vasfıyla tescil harici bırakılmasına, kendisine özgü sicile kaydedilmesine; ...

Köyü 124 ada 1 ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazların mera vasfıyla tescil harici bırakılmasına, kendisine özgü sicile kaydedilmesine.

Irmaklı Köyü 212 ada 3 parsel sayılı taşınmazın mezarlık vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline, birleşen 1995/48 (Darende Sulh Hukuk Mahkemesi 1986/37) dosyasında, davacısı ...'ın davasına konu "dolik ağılı" mevkiinde bulunan taşınmazın kadastro harici bırakıldığı anlaşıldığından, bu kısma yönelik dava yönünden Mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde dosyaya bakmakla görevli Darende Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, ..., ..., Darende Belediye Başkanlığı vekili, Hazine vekili, davacılar ...'ün bir kısım mirasçıları ve arkadaşları vekili, ..., ... vekili, ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan tüm temyiz itirazların reddiyle, mahkeme ilamının 1. bendinde yer alan Irmaklı Köyü 209 ada 1 parsel sayılı taşınmaza, 7. bendinde yer alan Irmaklı Köyü 212 ada 3 parsel sayılı taşınmaza ve davacı ... tarafından açılan dava nedeniyle verilen görevsizlik kararına ilişkin usul ve yasaya uygun olan hükümlerin ONANMASINA,

2- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, gerçek kişilerin dava konusu Irmaklı Köyü. 210 ada 1, 211 ada 1, 2, 212 ada 1, 2, 213 ada 1, 2, 214 ada 1, 215 ada 3 parseller, Başkaya Köyü. 124 ada 1, 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde karar vermek zorundadır.

Çekişmeli taşınmazların kamu malı niteliğinde mera olduğu belirlendiğine göre "sınırlandırılmasına ve özel siciline kaydına" dair hüküm kurulması gerekirken "tescil harici bırakılmasına" dair hüküm kurulmak suretiyle infazda tereddüt yaratılması isabetsiz ise de; bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Darende Belediye Başkanlığı ve davalı Hazinenin temyiz itirazlarının bu nedenlerle kabulü ile 2 ve 6 nolu hüküm fıkralarının son satırlarında yer alan "... mera vasfıyla tescil harici bırakılmasına.." sözlerinin hükümden çıkarılmasına,

yerine "mera vasfıyla sınırlandırılmasına" sözlerinin yazılmasına ve hükmün DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA,

3- Dava konusu Irmaklı Köyü 215 ada 1, 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; A)- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre gerçek kişilerin temyiz itirazlarının REDDİNE, B)- Bu parseller yönünden Hazine ve ... Tüzel Kişiliğinin temyiz itirazlarına gelince;

a) Mahkemece, dava konusu 215 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (F), (D) ve (E) harfleriyle, 215 ada 2 parselin (A) ve (B) harfleriyle, 215 ada 4 parselin (C) harfi ile gösterilen bölümlerinin, davacı ... 'ün dayandığı Temmuz 1951 tarih 22 ve 23 nolu tapu kayıtları kapsamında kaldığı gerekçesiyle adına tesciline karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; dayanılan tapu kayıtları Hazinenin taraf olmadığı hasımsız olarak açılan tescil davası sonucunda oluşmuş olup, ilamın haritasının basit bir kroki niteliğinde olup sınırlarında okunan yol, çal, taş yığınının her yerde bulunabilecek sınırlar olması, diğer sınır olarak okunan ... tarlasının da zeminde tam olarak neresi olduğunun saptanamaması ve 1957 tarihli hava fotografında tescil hükmü kurulan bölümlerin çevresinde boşluklar olup tarla niteliğinde taşınmaz bulunmadığı dikkate alındığında, anılan tapu kayıtlarının .... adına tescil hükmü kurulan bölümleri kapsadığının kabulü mümkün değildir.

Bir an için tapu kayıtlarının söz konusu bölümlere ait olduğu kabul edilse dahi, kayden, Hazinenin taraf olmadığı tescil ilamı ile oluştuğundan Hazineyi bağlamayacağı ve bu bölümlerin çevresinin mahkemenin de kabulünde olduğu üzere geniş mera alanlarıyla çevrili olduğu, meradan kazanılmaya çalışıldığı, evveliyatının mera olduğu tartışmasız bulunan taşınmazlar üzerinde süresi ne olursa olsun zilyetliğe hukuken değer verilmesinin mümkün bulunmadığı açıktır.

b) Mahkemece, dava konusu 215 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde fen bilirkişi raporunda (V1), (V2), (V3) rumuzlarıyla gösterilen bölümlerinin, davacı ...'ın dayandığı 1964 tarihli harici satış senedi ile... 'dan satın alınan yerler olduğu, davacı ... 'ün dayandığı tapu kayıtlarının sınırlarında okunan ...yeri olarak da tarif edildiği ve tapu kayıtlarının oluşum tarihine göre öncesinin mera olamayacağı gerekçesiyle ... mirasçıları adına tesciline karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Davacısının ... ve arkadaşlarının, davalısının Irmaklı Köyü Tüzel Kişiliği ...,...'ün olduğu Darende Asliye Hukuk Mahkemesinin 1953/144 Esas sayılı dava dosyasında dava konusu edilen taşınmaz ile eldeki davanın konusu olan parsellerin (209 ada 1 parsel hariç) aynı yerler olduğu, ilam içeriğine göre taşınmazların mera ve kayalık niteliğinde bulunduğu, davacıların zilyetliğine değer verilemeyeceği gerekçesiyle davalarının reddine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Diğer bir anlatımla, söz konusu dava dosyasında verilen hükmün davacı ... ile eldeki dosyanın bir kısım tarafları açısından kesin hüküm oluşturduğu açık olup, davacı ...'ın kesin hüküm kapsamında kalan 215 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (V1), (V2), (V3) ile gösterilen bölümlerini zilyetlikle mülk edinmesi hukuken mümkün değildir. Kaldı ki.

1957 tarihli hava fotografı üzerinde yapılan inceleme sonucunda jeodezi bilirkişilerince verilen rapora göre dahi, davacı ... adına tescil hükmü kurulan taşınmazların büyük bir kısmının ekilip biçilmeyen yerler olduğu, ayrıca çekişmeli taşınmazların öncesinin Darende Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1953/144 Esas sayılı dava dosyasıyla belirlendiği üzere mera niteliğinde olduğu anlaşılmakla, süresi ne olursa olsun kamu malı niteliğindeki meraların zilyetlikle kazanılamayacağının kabulü gerekir.

c) Mahkemece, dava konusu 215 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (J1), (J3), (J5) olarak gösterilen bölümlerinin aktarılan dava kapsamında kalmadığı belirtilerek, ev ve arsası vasfıyla ve sırasıyla davacılar ..., ... ve ... adına tesciline karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamıyla uyumlu bulunmamaktadır.

Yukarıda anılan ve tarafların büyük çoğunluğu açısından kesin hüküm niteliği taşıyan ilamın konusunu oluşturan taşınmazın sınırlarının nokta sınırlar olarak belirlenmesi karşısında, "Arzıgeben" ile "Kurtöldüren" tepesinin düz hatla birleştirilmesi sonucunda 215 ada 1 parsel sayılı taşınmazın büyük bir kısmının kesin hüküm kapsamında kaldığı, batı sınırına yakın küçük bir bölümünün bu düz hattın dışında kalmasının kesin hükmün kapsamı dışında kaldığını düşünmek mümkün değildir.

Dava konusu 215 ada 1 parselin batı sınırından sonra zaten kayalık, taşlık niteliğinde olduğu anlaşılan ve geniş bir bölgeye yayılan tescil harici olarak bırakılan alanlarla çevrili olduğu görülmektedir. Bu haliyle. (J1), (J3), (J5) bölümlerininde kesin hükmün kapsamı içinde ve mera parselinin devamı niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Kaldı ki.

1957 tarihli hava fotografı üzerinde yapılan inceleme sonucunda jeodezi bilirkişilerince verilen rapora göre bu bölümler üzerinde bir kullanımın olmadığı, diğer bir anlatımla adlarına tescil hükmü kurulanlar yönüyle dava tarihine kadar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece dava konusu 215 ada 1, 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tamamının mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline kaydına karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine ile davacı ... Belediye Başkanlığı (Büyükşehir yasası nedeniyle davacı konumunda olan ... Köyünün Tüzel Kişiliği kalmadığından) vekilinin temyiz itirazlarının bu nedenlerle kabulü ile ... Köyü 215 ada 1, 2, 4 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki usul ve yasaya aykırı hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine,