Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/17431 K.2019/7884

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenleri ile, ... Köyü çalışma alanında bulunan 178 ada 83, 84, 87, 89, 95, 97, 101, 103 ve 188 ada 8 parsel sayılı 28.146.75, 12.057.86, 44.463.73, 5.571.18, 85.648.06, 4.836.79, 1.667.36, 3.504,26 ve 62.715,53 yüzölçümündeki taşınmazlardan. 178 ada 83, 84, 87, 89, 95, 97 ve 188 ada 8 parsel sayılı taşınmazlar davalılar ... ve arkadaşları adına. 178 ada 101 parsel sayılı taşınmaz davalılar ... ve ... adına.

178 ada 103 parsel sayılı taşınmaz ise davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, keşif için gerekli gider avansının yatırılması için verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından adli yardım talebinde bulunulduğu, yapılan araştırmada ise davacılardan ...’nun SSK emeklisi olduğunun ve ...’in ise Bağkur çalışanı olduğunun tespit edilmesi üzerine adli yardım talebinin reddine karar verildiği, dosyanın mevcut hali ile de davacının davasını ispat edemediği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan değerlendirme usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 324. maddesinde; taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu, avans yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı ifade edilmiştir.

Ancak, 6100 sayılı HMK'nın 324. maddesinin uygulanabilmesi için; dosyanın keşfe hazır hale gelmesi gerektiği gibi, verilecek keşif ara kararında hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişiler, tanıklar ve teknik bilirkişilere verilecek ücretlerle, vasıta ücretinin ve yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalemler halinde gösterilip, bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgili tarafa makul ve belirli bir süre tanınması, tanınacak bu süre ile keşif günü arasında da bilirkişi ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, taşınmaz başında hazır olmalarının bildirilebilmesi için yine uygun bir sürenin bulunması gerekmektedir.

Somut olayda; mahkemece keşif avansının yatırılması için verilen kesin süreye ilişkin ara kararda yukarıda açıklandığı şekilde hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişiler, tanıklar ve teknik bilirkişilere verilecek ücretlerle, vasıta ücretinin ve yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalem kalem gösterilmediği ve ara kararda yalnızca fen ve ziraat mühendisi bilirkişi ile mahalli bilirkişi için ücret tayin edilip, diğer ücretlerin ayrıntısı gösterilmeksizin “diğer giderler” denilmekle yetinildiğinin anlaşılmasına göre kesin süreye ilişkin ara kararın usulüne uygun olduğundan söz edilemez.

Hal böyle olunca davacı tarafa, 6100 sayılı HMK'nın 324. maddesi uyarınca keşif giderlerini yatırması için yeniden yöntemine uygun, keşif gün ve saatinin de belirlendiği makul bir süre verilmeli, ara kararı gereklerinin yerine getirilmesi durumunda mahallinde keşif yapılmalı, aksi halde mevcut dosya kapsamına göre tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.