Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/17521 K.2018/1376

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 620 parsel sayılı 37700 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera vasfıyla kamu orta malı olarak sınırlandırılmıştır. İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı ..., tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında ..., taşınmazın mera vasfında olduğundan bahisle davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 620 parsel sayılı taşınmazın ölü davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın davacının dayandığı sabit sınırlı tapu kaydı kapsamında kaldığı ve miktar fazlasının zilyetlik yolu ile kazanılabileceği gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Davacı ...'ün dayandığı T.evvel 1311 Y. tarih ve 5 sıra numaralı kayıttan intikalen gelen tapu kaydının doğu hududu “hali” güney hududu “Balık Göl” okumakta olup gayrisabit sınırlı olduğu halde mahkemece sabit sınırlı kabul edilmesinde isabet bulunmadığı gibi, aynı tapu kaydının çekişmeli taşınmazın kuzeyinde bulunan dava dışı 621, 622, 623, 624, 625, 626, 628 ve 630 parsel sayılı taşınmazlara revizyon görerek tespitlerin kesinleştiği, taşınmazların yüzölçümleri toplamının kök kayıt miktarından daha fazla olduğu, şu halde miktarı ile geçerli olan gayrisabit sınırlı tapu kaydının miktarından fazla yere revizyon gördüğü,

çekişmeli 620 parsel sayılı taşınmazın davacının dayandığı tapu kaydı miktarının dışında kaldığı anlaşıldığı halde mahkemenin, taşınmazın kayıt kapsamında kaldığına dair gerekçesinde de isabet bulunmamaktadır. Öte yandan taşınmaz “mera” vasfıyla tespit görmüş olup komşusu 619 sayılı parsel de mera vasfıyla kesinleşmiştir. Yine taşınmazın batı ve güney hududu Balık Göl, kuzey hududu Balık Göl ve kumluktur.

Ne var ki mahkemece usulünce mera araştırması yapılmamış, hava fotoğrafı incelemesinden yararlanılmamış, taşınmazın göle hududu olduğu halde jeolog bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmamış olması sebepleriyle de yapılan araştırma eksiktir. Eksik incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile tespit tarihi olan 1982 yılından 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı, Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, üniversitelerin toprak kürsüsünde uzman 3 kişilik ziraat mühendisleri, 1 jeoloji mühendisi bilirkişi, 1 fen elemanı,

1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden gerek çekişmeli gerekse komşu mera parseli hakkında varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli ve kumluk vasıflı alan arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

zaman içinde taşınmazın sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmelidir.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, mera vasıflı olup olmadığı, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığı,

komşu mera parseli ile arasında doğal ya da yapay ayrıcı unsur olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın meradan açma olup olmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, jeolog bilirkişiden ise çekişme konusu taşınmazın göl yatağından kazanılıp kazanılmadığı, halen gölün etkisi altında kalan yerlerden olup olmadığı hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

çekişmeli taşınmazın dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli, taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı yolu ile kazanılabilecek nitelikte bir taşınmaz olduğunun tespiti halinde zilyetlikle kazanma şartlarının davacı taraf lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.