Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/1764 K.2018/8341

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu .../Alişar Köyü çalışma alanında bulunan 193 ada 1 parsel sayılı 1.169,82 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve arkadaşları adlarına, 193 ada 2 parsel sayılı 1.239,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve paydaşları adlarına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., muris ... tereke temsilcisi olarak miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ... sırasında tespit harici bırakılan yolun bir bölümüne yönelik tescil istemiyle, 193 ada 1 parsel sayılı taşınmazın bir bölümüne yönelik ise tapu iptali ve tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile fen bilirkişi tarafından hazırlanan 24.04.2015 tarihli rapor ve eki krokide yolda kalan ve (A) harfiyle işaretli 156,46 metrekare yüzölçümündeki bölümün 193 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine, 193 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle işaretli 89,36 metrekare yüzölçümündeki bölümün ise tapu kaydının iptali ile 193 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine, 193 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 1.485,32 metrekare yüzölçümü ile tapuya tesciline, 193 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ifraz sonrasında 1.080,46 metrekare yüzölçümü ile tesciline karar verilmiş;

hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Hazinenin temyizi, yolda kalan (A) bölümü ile ilgili hükme yöneliktir. Dava dilekçesindeki talebe göre bu bölüme yönelik dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı ... sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebiyle tescili istemine ilişkindir.

Böyle bir taşınmazın iktisap edilebilmesi için; öncelikle taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olması, bundan sonra ise 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddeleri uyarınca emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur.

Mahkemece, taşınmazın zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığının tespiti bakımından öncesinin niteliği net olarak tespit edilmediği gibi, öncesinin kamu malı niteliğinde yol veya köy boşluğu olup olmadığı hususu üzerinde yeterince durulmamış, taşınmaz bölümünü çevreleyen duvarın hangi tarihten beri mevcut olduğunun belirlenmesi ve taşınmazın niteliği yönünden hava fotoğrafları getirtilerek yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiş;

gibi tescili istenen taşınmaz bölümü üzerinde davacı tarafın zilyetliğinin süresi ve sürdürülüş biçimi yönünden yapılan araştırma da hüküm vermek için yetersiz olduğu gibi yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu da üç kişiden oluşan ziraatçi bilirkişi kurulundan alınan rapor değerlendirilmek suretiyle denetlenmemiştir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından aynı köyden ve komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, inşaat bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı,

yapılacak keşif sırasında komşu taşınmazlarla mukayeseli mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmaz çevresinde bulunan duvarın kim tarafından ne zaman yapıldığı,

zemindeki sınırın bu duvar kabul edilip edilmediği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile bitişikteki 193 ada 2 parsel sayılı taşınmazın toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle çekişmeli taşınmazın eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, taşınmaz üzerinde varsa ağaçların cinsi, adedi ve yaşı,

taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, taşınmaz üzerinde ekonomik amaçlı zilyetliğe ne zaman başlanıldığı ve taşınmazın kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; taşınmaz ve çevresini tüm yönleriyle gösterecek şekilde taşınmaz ve çevresinin yakın plan fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmaz kabaca işaretlettirilmeli, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava ve uydu fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunun, varsa imar-ihya işlemlerinin hangi tarihte tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün, hava fotoğraflarında taşınmaz üzerindeki duvarın yer alıp almadığının belirlenmesi istenilmeli;

inşaat bilirkişiden taşınmaz üzerindeki duvarın niteliği ve yaşı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli ve keşfi izlemeye imkan verir rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek dava tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı ve paydaşları yararına gerçekleşmiş olup olmadığı değerlendirilmeli, bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.