Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/17791 K.2020/4089

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ...Köyü çalışma alanında bulunan 243 parsel sayılı 46400 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... mirasçıları adına, 342 ve 343 parsel sayılı sırasıyla 22600 ve 35600 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise 243 parselin miktar fazlası olarak Hazine adına tespit edilmiş ve taşınmazların tespitten önce Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu oldukları tutanaklarında belirtilmiştir.

Davacı Hazine tarafından, ... mirasçılarına karşı açılan men'i müdahale davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında, müdahil Yaşar ... satın almaya dayanarak davaya katılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Hazine'nin men'i müdahale davasının reddine, müdahil davacı ... ...'ın davası hakkında mahkemenin görevsizliğine, 243, 342 ve 343 parsel sayılı taşınmazların 20160 pay kabul edilerek payları oranında ... varisleri adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalıların dayandığı tapu ve vergi kayıtlarının dava konusu taşınmazları kapsadığı ve dava konusu taşınmazlar üzerinde davalılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmediği gibi, yapılan araştırma ve inceleme de hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılan keşifte, uygulanan tapu kaydının kuzey hududunda bulunan "... oğlu ve ..." bilinememiş, batı hududunda her yerde mevcut olabilecek "an" gösterilmiş ancak yine aynı hudutta bulunan "... yeri" bilinememiş, yine aynı keşifte uygulanan vergi kaydının kuzey hududunda bulunan "..." bilinememiş ve batı hududunda bulunan "yol"un mevcut olmadığı bildirilmiştir.

Bu haliyle davalı tarafın dayadığı olan tapu ve vergi kayıtlarının dava konusu taşınmazlara ait olduğundan söz edilemez.

Öte yandan Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar üzerinde zilyetlikle edinim koşullarının davalılar lehine oluştuğu kabul edilmiş ise de, taşınmazlar üzerinde aktarılan davanın açıldığı 1962 yılı öncesine ait zilyetliğe ilişkin herhangi bir araştırma yapılmamış ve bu tarihe kadar davalılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve değerlendirme ile hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin çekişmeli taşınmazı gösteren en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğü'nden celp edilerek dosya ikmal edilmeli ve bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenilecek bilirkişi ve tanıklardan,

çekişmeli taşınmazların dava tarihinden (1962) önce ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden kime nasıl intikal ettikleri, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi hakka istinaden kullanıldıkları, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadıkları, imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri ve imar-ihyaya konu edilmişlerse ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı bilirkişi ve tanık sözleri,

komşu parsel tutanak ve dayanakları ile ve komşu parseller başka davanın konusu iseler ilgili dava dosyaları getirtilip incelenmek suretiyle denetlenmeli, beyanları arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların toprak yapıları ve nitelikleri ile imar-ihya ve zilyetlik durumlarını belirtir bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, çekişmeli taşınmazların incelenen 3 adet hava fotoğrafına göre sınırları ve niteliği belirlenmeli ve bilirkişiden taşınmazlar üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise tamamlanma tarihini belirten rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazların üzerindeki zilyetlik durumu memleket haritası ve uydu fotoğrafları ile denetlenmeli,

çekişmeli taşınmazları tüm yönleriyle gösterir yakın plan fotoğrafları çektirilerek dosyaya konulmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.