Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/2004 K.2018/2941

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 241 parsel sayılı 1.561,91 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın mera olarak sınırlandırılan 101 ada 260 parsel sayılı taşınmazdan açılmak suretiyle edinildiği iddiasına dayanarak mera olarak sınırlandırılması istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 101 ada 241 parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, bilahare re'sen tavzihle davalı ... adına tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm ve tavzih kararı ayrı ayrı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davalı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ... tarafından, aynı çalışma alanında bulunan ve mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline yazılan 101 ada 260 sayılı mera parseline komşu dava konusu taşınmaz dışında şahıslar adına tespit gören aynı adadaki bir kısım taşınmazlar hakkında mera parselinden açılma oldukları iddiası ile ayrı ayrı dava açılmış, dava dosyaları ...

Mahkemesi'nin 2006/464 Esas sayılı dosyasıyla 2006 yılında birleştirilmiş, aynı esas numaralı dosya üzerinden yapılan yargılama sırasında, 09.11.2015 günlü celsede mahkemece, dava konusu taşınmazların yargılamasının daha iyi bir şekilde yürütüleceği gerekçesi ile her bir parsel ile ilgili dava, dosyadan tefrik edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davaya konu taşınmazların niteliğinin doğru olarak belirlenmesi ve bir parsel için verilecek kararın diğer parseli de etkileyecek durumda bulunması nedeni ile aynı adada yer alan ve davalı bulunan tüm parsellerin dosyalarının birleştirilmesi ve yargılamanın bu şekilde yürütülmesi zorunludur.

Mahkemece bu zorunluluğa uyulmadan yargılamanın yürütülüp sonuçlandırılması doğru olmadığı gibi, çekişmeli taşınmazın batı ve güney hududunda 101 ada 260 sayılı mera parseli bulunduğu halde yöntemince mera araştırması yapılmamış, tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, taşınmazın niteliğini ve üzerindeki zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçiminin kesin olarak belirlenmesini sağlayan hava fotoğrafı incelemesi yapılmamış, taşınmazın niteliği kesin olarak belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle 101 adada yer alıp aynı nedenle davaya konu edilen tüm parsellerle ilgili dava dosyaları birleştirilmeli, varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ve komşu veya civar ... parsellerini bir arada gösterir ... paftası (birleşik kroki) ile tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı,

bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları temin edilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, 1 fen elemanı, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalı, yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu,

kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı sorulmalı, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle hava fotoğrafı ve memleket haritası ile ... paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmeli, hava fotoğrafları ile ... paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu ve davalılarca ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığı, mera parseli arasında doğal ya da yapay ayrıcı unsur olup olmadığı,

meradan açma olup olmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, rapor ekinde taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ve mera parseli ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de varsa yakın taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece aynı adada yer alıp aynı nedenle davalı bulunan ve 101 ada 260 sayılı mera parseline komşu olan taşınmazlarla ilgili derdest tüm dava dosyaları birleştirilip, belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, dava konusu taşınmazın tespit maliki ... olduğu halde mahkemece, HMK'nın 297. maddesine aykırı olacak şekilde karar başlığında tespit maliki olmayan ... gösterilerek davada taraf olmayan kişi hakkında hüküm kurulması;