Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/2932 K.2018/7668

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında Tekkaya Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 101 ada 54, 254, 256, 258, 261, 262 ve 364 parsel sayılı taşınmazlar irsen intikal ve/veya taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı gerçek şahıslar adına ayrı ayrı tespit edilmiş, çekişmeli 101 ada 368 parsel sayılı taşınmaz ise kamu orta malı niteliğinde mera olarak sınırlandırılmıştır.

Davacı ... çekişmeli 101 ada 54, 254, 256, 258, 261, 262 ve 364 parsel sayılı taşınmazların mera olarak sınırlandırılması istemi ile dava açmıştır. Davacı ... ise tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli 101 ada 54, 254 ve 368 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak dava açmıştır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin davasının reddine, davacı ...’ın davasının ise kabulüne, çekişmeli 101 ada 256, 258, 261, 262 ve 364 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine, çekişmeli 101 ada 54, 254 ve 368 parsel sayılı taşınmazların ... tespitlerinin iptaline, çekişmeli 101 ada 54 ve 254 parsel sayılı taşınmazlar ile çekişmeli 101 ada 368 parsel sayılı taşınmazın 18.05.2014 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 18.245,64 metrekarelik bölümünün ayrı bir parsel numarası verilerek yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline,

101 ada 368 parselin kalan bölümünün tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı/davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; ... tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli 101 ada 54, 254 256, 258, 261, 262 ve 364 parsel sayılı taşınmazlar ile çekişmeli 101 ada 368 parsel sayılı taşınmazın 18.05.2014 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 18.245,64 metrekarelik bölümünün mera vasfında olmadığı ve zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece taşınmazların niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, bu kapsamda taşınmazların geçmişteki niteliklerini, kullanım şekilleri ve sınırlarını belirleme bakımından en önemli yöntem olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, ziraatçı bilirkişinin taşınmazların geçmişteki ve şimdiki nitelikleri ile kullanım şekillerini ve çekişmeli taşınmazları tamamen içine alan ve aynı zamanda dava konusu da olan 101 ada 368 parsel sayılı taşınmazın kadim mera olup olmadığını açık şekilde ortaya koymayan yetersiz raporuna dayalı olarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, öncelikle çekişmeli taşınmazlara ait tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, davalıların dayandıkları tapu kayıtları tesislerinden itibaren oluşum belgeleri ve revizyon bilgileri ile birlikte yerel tapu birimi ve/veya Tapu ve ...

Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı’ndan eksiksiz olarak getirtilerek dosyaya konulmalı, daha sonra isimleri dosyada yer alan komşu köylerde ve aynı köyde ikamet eden yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu hazır olduğu halde keşif icra edilmeli; davalıların dayandıkları tapu kayıtları ait oldukları taşınmazlar bakımından 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca yerel bilirkişi yardımı ve uzman fen bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulama yapılırken haritası bulunan kayıtlarının kapsamlarının öncelikle haritasına göre belirleneceği gözetilmeli, haritası bulunmayan kayıtlardaki sınırların tespiti bakımından yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına başvurulmalı, gösterecekleri sınırlar hazırlanacak raporda gösterilmek üzere fen bilirkişisine not aldırılmalı, tapu kayıt kapsamı dışında kalan taşınmazlar bakımından yöntemince zilyetlik ve mera araştırması yapılmalı, bu kapsamda;

mahalli bilirkişi ve tanıklara, çekişmeli 101 ada 54, 254 256, 258, 261, 262 ve 364 parsel sayılı taşınmazlar ile 101 ada 368 parsel sayılı taşınmazın 18.05.2014 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen bölümünün kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı,

101 ada 368 parsel sayılı taşınmazın ve çekişmeli diğer taşınmazların öncesinin kadim mer’a olup olmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle, tespite aykırı bir sonuca ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, taşınmazların görüntüsü ve mera parseli ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarındaki hakim gözlemi keşif tutanağına aynen yansımalı, teknik fen bilirkişisine kayıt uygulamasını gösterir keşfi takibe imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli.

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı, taşınmazların her birini 101 ada 368 parsel sayılı taşınmaz ile birlikte ele alan, taşınmazların önceki ve mevcut niteliklerini, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldıklarını, 101 ada 368 sayılı mera parseli ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı olan harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek çekişmeli taşınmazların geçmişteki nitelikleri, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldıkları ve sınırlarının belirgin olup olmadığı hususlarındaki tespitleri içerir rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.