Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/3109 K.2018/6429

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... İli, Merkez İlçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve ... sırasında tespit harici bırakılan 2 adet taşınmaz bölümü hakkında irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle ... ve .... Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine dava açmıştır. Yargılama sırasında ... ve ... davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne fen bilirkişisinin 22.10.2014 havale tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 16.846,74 metrekarelik ve (B) harfi ile gösterilen 3.189,30 metrekarelik kısmın davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; ... çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713. maddesi uyarınca tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla taşınmaz edinme koşullarının davacı lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki, ... ...

Müdürlüğünden gönderilen 19.06.2014 tarihli müzekkere cevabına ekli krokide çekişmeli taşınmaz bölümlerine komşu 982 sayılı parselin kamulaştırma sonucu ifrazen 1687 parsel numarasını aldığı, mera vasfında olduğu belirtilmesine rağmen mahkemece taşınmazın kadim mera olup olmadığı araştırılmadığı gibi hakkında mera tahsis kararı bulunup bulunmadığı da ilgili mercilerden sorulup saptanmamıştır.

Ayrıca komşu parsel tutanaklarının çekişmeli taşınmaz yönünü ne okudukları belirlenmemiş ve dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait harita ve hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle imar-ihyanın başlama ve tamamlanma tarihleri açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için; taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile dava tarihi olan 2011 tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra; taşınmaz başında komşu köylerden seçilecek tarafsız, olabildiğince yaşlı, çekişmeli taşınmazı iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve ziraat mühendisi bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşifte varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli;

mera tahsisi yoksa, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümleri ile taşınmazın diğer bölümleri arasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı,

zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat mühendisi bilirkişiden temyize konu taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın temyize konu bölümlerinin sınırları ve niteliği belirlenmeli, bu bölümler üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise tamamlanma tarihini belirten rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.