Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/3616 K.2018/7545

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek “mahkemece dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının merciinden getirtilmesi, ziraat mühendisi, ... fen elemanı, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde yeniden keşif yapılması,

hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 20 yıl önce zilyet edilip edilmediğinin, niteliğinin ve kullanım süresinin, ne zaman kullanılmaya başlandığının belirlenmesine çalışılması, tanık ve bilirkişi beyanlarının bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, taşınmaz üzerinde tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihinin belirlenerek, bu tarihten sonra kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinilmesinin mümkün olup olmadığının araştırılması ve sonuca göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 20.08.2009 tarihli fen bilirkişi raporunda mavi renkle gösterilen (3) numaralı bölüm ile sarı renkle gösterilen (4) numaralı bölümlerin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazlarda davacı yararına 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozmaya uyulmakla, taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zorunludur.

Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, taşınmazların dava tarihi olan 2004 yılından geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait ayrı tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde uzman jeodezi ve fotoğrametri mühendisi bilirkişi eliyle inceleme yaptırılması gerekirken, uyuşmazlığın çözümüne etkili olmayan 1954 yılına ait hava fotoğrafı ile taşınmazın öncesi hakkında bilgi vermeyen 1992 yılına ait hava fotoğrafı üzerinde yapılan inceleme ile yetinilmiş, komşu 973 parsele ait ... tespit tutanağı varsa dayanaklarıyla birlikte dosya arasına getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne olarak gösterdiği üzerinde de durulmamıştır.

Usuli kazanılmış hakkı ihlal edecek şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle dava konusu taşınmaza komşu 973 parsele ait ... tespit tutanağı ve varsa dayanakları, taşınmaz tescil ilamı sonucu oluşmuş ise mahkeme dosyası ile çekişmeli taşınmazın dava tarihi olan 2004 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlar üzerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, dava tarihi olan 2004 yılına kadar davacı lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, komşu 973 parsele ait ... tespit tutanağı varsa dayanak kayıtları değerlendirilmeli,