Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/4294 K.2019/4956

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 123 ada 8 parsel sayılı 890,13 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı uyarınca ölü olduğu belirtilerek ... adına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ..., irsen intikal, satın alma, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak, taşınmazın adlarına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacıların davalarının ayrı ayrı kabulüne, dava konusu 123 ada 8 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın aynı vasıf ve yüzölçümü ile 5 pay kabul edilmek suretiyle 2 payının davacı ... adına, 3 payının davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 123 ada 8 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören, davalı tarafın dayandığı tapu kaydının taşınmaza uymadığı, davacı taraf lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur. Ne var ki, yapılan kayıt uygulaması usulüne uygun bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmaza revizyon gören tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte getirtilmemiş, tapu kaydının haritasının bulunup bulunmadığı ve kadastro sırasında başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği araştırılmamış, yine taşınmazı kenardan çevreleyen komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip keşifte, çekişmeli taşınmaz yönünü ne olarak gösterdikleri üzerinde durulmamış, tapuda okunan sınırların bu yolla denetlenmesi gerektiği göz ardı edilmiş; yerel bilirkişi ve tanık sözleri kayıtlarla denetlenmemiştir.

Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmaza revizyon gören, davalı tarafın dayandığı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa kroki ve haritası ile birlikte mahalli Tapu Müdürlüğü ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından ayrı ayrı sorulup getirtilmeli; tapu kaydı ile tedavüllerinin kadastro sırasında revizyon görüp görmediği mercilerinden sorularak varsa revizyon gördüğü taşınmazlara ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tutanak örnekleri ve tutanakları kesinleşmiş ise tapu kayıtları istenmeli; yine taşınmazı çevreleyen 114 ada 6;

123 ada 2; 124 ada 1, 2, 4, 5; 127 ada 15, 16, 17; 128 ada 1, 4 ve 134 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa dayanağını oluşturan kayıtlar ile kadastro sonucu oluşturulan tapu kayıtları getirtilmeli; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraatçı bilirkişi ve teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında öncelikle teknik bilirkişi eliyle taşınmaza revizyon gören, davalı tarafın dayandığı tapu kaydının varsa krokisi/haritası zemine uygulanarak kaydın kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca haritasına göre belirlenmeli; tapu kaydının krokisinin/haritasının bulunmaması veya uygulanamaması durumunda, tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırlarının bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli; bilirkişilerin gösteremediği sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı;

komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazın yönünü ne okuduğu belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenerek, tapu kaydının kapsamı kesin olarak belirlenmeli; yine yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; tespite aykırı sonuca varılması halinde tüm tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenilmeli;

taşınmazın tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde, davacı taraf lehine zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı; teknik bilirkişiden, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırları, uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir, keşfi takibe imkan tanır ayrıntılı krokili rapor alınmalı; ziraat bilirkişisinden, taşınmazın toprak yapısını, niteliğini ve taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini açıklayan bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.