Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/4833 K.2019/4078

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi ...

Köyü çalışma alanında bulunan 488 parsel sayılı 593300 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın toplamda 29016/593300 payı, tapu kaydı, miras yoluyla gelen hak ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve müşterekleri adına, 564280/593300 payı ise tapu kaydı miktar fazlası olarak Hazine adına tespit ve hükmen tescil edilmiş, sonrasında 1447, 1448, 1449 ve 1450 parseller pilon yeri olarak TEK adına, 1446 parsel 593236 metrekare yüzölçümü ile tespit malikleri adına bu parselden ifrazen oluşmuştur.

Aynı çalışma alanındaki 513 parsel sayılı 36100 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, zilyetlikle edinme şartları oluşmadığından bahisle tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş, ... ve arkadaşlarının itirazı sonucu komisyonca, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan yetkisizlikle Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.

Aynı çalışma alanındaki 514 parsel sayılı 215800 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan malik hanesi açık bırakılmış, ... ve arkadaşları ile ... Köyü Tüzel Kişiliği'nin itirazı sonucu komisyonca, yetkisizlikle Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir. Aynı çalışma alanındaki 520 parsel sayılı 1256600 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan malik hanesi açık bırakılmış, ...

Köyü Tüzel Kişiliği'nin itirazı sonucu komisyonca yetkisizlikle Kadastro Mahkemesine gönderilmiş, ayrıca ..., ..., ... ile ..., ... ve ...’nun itiraz dilekçeleri de eklenmiştir. Yine aynı çalışma alanında bulunan 521 parsel sayılı 67100 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/2’şer hisseyle ... ve ... adlarına tespit edilmiş, ...

Köyü Tüzel Kişiliği'nin itirazı sonucu Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı olduğundan dolayı yetkisizlikle Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir. Davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından, ... Köyü Tüzel Kişiliği ile gerçek kişilere karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i ve tapu iptali davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sırasında, müdahil Hazine taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve özel mülkiyete konu olamayacak yerlerden olması nedeniyle, müdahil ... çekişmeli 514 ve 520 parseller hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, müdahil ... çekişmeli 514 ve bilahare 513 parsel sayılı taşınmazlar hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, müdahil ... çekişmeli 514 parsel sayılı taşınmaz hakkında irsen intikal, taksim ve zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece, Asliye Hukuk Mahkemesinden devredilen tapu iptali ve men'i müdahale davasında. Davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği'nin davalılar Paşa Apık (...), ..., ..., ..., ...’a karşı açtığı davanın sübut bulmadığından reddine, davalı ...

Tüzel Kişiliği bakımından mahkemenin görevsizliğine, Hassa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna, müdahiller ..., ... ve ...'nin davaları hakkında mahkemenin görevsizliğine, Hassa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna, Kadastro Komisyonunca yetkisizlikle gönderilen dava konusu 513, 514, 520 ve 521 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitine itiraz davasında.

Tespite itiraz edenler ... ve arkadaşlarının, çekişmeli 513 ve 514 parsel sayılı taşınmazlara itiraz davasının ayrı ayrı kabulüne, çekişmeli 513, 514, 520 ve 521 parsellerin kadastro tespitine itiraz eden diğer tüm muterizlerin itirazlarının ayrı ayrı reddine, çekişmeli 1446 (eski 488) parsel sayılı taşınmazların payları oranında Hazine, ... ve müşterekleri adına, 513 ve 514 parsel sayılı taşınmazların payları oranında ... ve müşterekleri adına, 521 parsel sayılı taşınmazın tarla niteliği ile Hazine adına tescillerine, 520 parsel sayılı taşınmazın mera olarak sınırlandırılarak özel siciline kaydına karar verilmiş;

hüküm, müdahil Hazine vekili ve davalı ... Tüzel Kişiliği tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre dava konusu 513 ve 514 parsel sayılı taşınmazlar yönünden müdahil Hazine vekilinin, dava konusu 520 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise davalı ... Tüzel Kişiliği temsilcisinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle dava konusu 513, 514 ve 520 parsel sayılı taşınmazlar hakkında usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dava konusu 488 (yeni 1446) parsel sayılı taşınmaz yönünden; Mahkemece, Hazine ile ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilen paylar toplamı ile payda birbirine eşit olmadığından, verilen kararın infazı mümkün değildir. Kadastro hakimi doğru, infazı kabil ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde karar vermekle yükümlü olup, pay payda eşitliği sağlanacak şekilde hüküm oluşturulmalıdır. Mahkemece, bu husus göz ardı edilerek hüküm kurulması isabetsiz olup, müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre şimdilik sair yönlerin incelenmesine yer olmadığına,

3- Dava konusu 521 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından, ... Köyü Tüzel Kişiliği ve aynı köyden bir kısım şahıslara karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde mera iddiası ile açılan ve Kadastro Mahkemesine aktarılan dava kapsamında bulunan 521 parsel sayılı taşınmaz, kadastro sırasında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle müştereken ... ve ... adlarına tespit edilmiş, ...

Köyü Tüzel Kişiliği'nin itirazı üzerine Komisyonca Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan dolayı yetkisizlikle Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sırasında Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, özel mülkiyete konu olamayacak yerlerden olması nedeniyle davaya katılmıştır. Davalı ...

Tüzel Kişiliği, çekişmeli taşınmazın köylerine ait olup kendi köylerince ekilip biçilen icara verilen yer olduğunu savunmuştur. Mahkemece özetle; davalı ... temsilcisinin ibraz ettiği icar senetlerinin kadastro tespit tarihinden sonrasına ait olduğu, dava tarihi olan 1964 yılı öncesinde ... Köyü lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığı, ...

Köyü'nün taşınmazın mera olduğu iddiasının da sübut bulmadığı, kadastro tespiti sırasında her ne kadar taşınmazın malik hanesi doldurulmuş olsa da, taşınmaz genel mahkemede dava konusu olduğundan malik hanesinin kadastro komisyonunca doldurulmasının hükümsüz sayıldığı, tespit malikleri ... ile ... lehine de zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığı,

keşifte dinlenen mahalli bilirkişi, taşınmazın bir sahibi olmadığını beyan ettiğinden, malik hanesinin re'sen araştırma ilkesi gereği doldurularak taşınmazın tarla vasfıyla Hazine adına tescili gerektiği gerekçesiyle karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Mahallinde yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişiler, genel olarak çekişmeli taşınmazı ...

Köyü Tüzel Kişiliği'nin tarla olarak kullandığını, icara verildiğini beyan etmişlerdir. Ancak bilirkişilerden, zilyetliğin başlangıç tarihi ve başından beri sürdürülüş şekli sorulmamış, bu konuda detaylı beyanları alınmamıştır.

Ayrıca dosya kapsamında bulunan ziraat bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi olduğu belirtilmiş ise de, bitişiğindeki 520 sayılı mera parseli ile aralarında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı incelenmemiş, raporda bu konuda bir açıklamaya yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece çekişmeli taşınmaz başında, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köyden şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi de hazır olduğu halde keşif yapılarak, yerel bilirkişiler ve tanıklardan, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, davalı ...

Tüzel Kişiliği tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü, taşınmazın bitişiğinde bulunan kesinleşmiş 520 sayılı mera parseli ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı; üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan, taşınmazın niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, bitişiğindeki meranın devamı niteliğinde olup olmadığı, mera bütünlüğünü bozucu nitelik taşıyıp taşımadığı,

mera parseli ile arasında doğal ya da yapay nitelikte ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, keşifte taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş özellikle komşu mera parseli ile sınırını gösterir fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli; fen bilirkişisine keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilmeli; bu şekilde yapılan araştırma sonucu taşınmazın mera olmadığının anlaşılması halinde, davalı ... lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşup oluşmadığı, toplanan deliller çerçevesinde yeniden değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece belirtilen hususlar göz önüne alınmadan eksik inceleme ile karar verilmiş olması isabetsiz olup, 6360 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesinden evvel hükmü temyiz eden ve temyiz tarihi itibariyle tüzel kişiliği devam eden davalı ...