Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/5047 K.2019/8731

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, .... Köyü çalışma alanında bulunan 116 ada 198, 203 parsel, 127 ada 16 parsel, 118 ada 7 parsel sırasıyla 7.482.15, 3.143.24, 8.351.00, 9.687,51 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, toprak tevzi komisyonunca oluşturulan tapu kaydı nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; davacı ... ise, 116 ada 198 parsel sayılı taşınmaz hakkında başka bir tapu kaydına dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır. Yargılama sırasında müdahil ... 127 ada 16 parsel, 118 ada 7 parsel, 116 ada 203 parsel sayılı taşınmazlar bakımından davaya katılmıştır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ...’ın davasının feragat nedeni ile reddine, davacı ...’un davasının kısmen kabulüne, müdahil davacı ....’un davasının kabulüne, çekişmeli 116 ada 198 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile ... adına, çekişmeli 127 ada 16 parsel, 116 ada 203 parsel ve 118 ada 7 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile .... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, dava konusu 116 ada 198, 118 ada 7 ve 127 ada 16 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile bu parseller hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Çekişmeli 116 da 203 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hüküm yönünden yapılan temyiz incelenmesine gelince.

Mahkemece, çekişmeli 116 ada 203 parsel sayılı taşınmazın, Hazine adına oluşan 13.12.1961 tarih ve 196 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı, tapu kaydının oluştuğu güne kadar 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. ve 14. maddelerine göre asli müdahil ... yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçe gösterilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaza ait belirtmelik tutanağında, taşınmazın meradan genişletilerek elde edildiğinden söz edilmekte olup, hali hazırda çekişmeli 116 ada 203 parsel sayılı taşınmaza komşu 116 ada 224 ve 231 parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmalarında mera olarak tespit edildikleri anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporunda, çekişmeli 116 ada 203 parsel sayılı taşınmazın komşu parsellerle kıyaslanmasında mera olarak tespit edilen 116 ada 231 parsel sayılı taşınmaz ile benzer nitelikte olduğu açıklandıktan sonra çekişmeli taşınmazın tarla niteliğinde olduğu rapor edilmiş olup, bu haliyle rapor kendi içinde çelişkili olduğu gibi, rapordan çekişmeli taşınmaz ile mera parseli arasında doğal ayırt edici unsur bulunup bulunmadığı da anlaşılamamaktadır.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varabilmek için mahkemece, mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen ve komşu köylerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ve kadastro tespit bilirkişileri ile ziraat ve fen bilirkişilerinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında Hazineye ait tapu kaydının dayanağı olan belirtmelik tutanağında belirtilen tapu kaydının Hazine adına oluşum nedeni üzerinde durulmalı, buna göre taşınmazın öncesinin zilyetlik yolu ile iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, mera vasfında olup olmadığı, ya da mera niteliğindeki taşınmazdan kazanılıp kazanılmadığı, mera vasfında değil ise veya komşu mera parselinden kazanılmamış ise kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından, hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten geriye doğru davacı taraf ve bayilerinin maliki evvellerinin 20 yılı aşkın zilyetliklerinin bulunup bulunmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı;

ziraatçı bilirkişiden, dava konusu taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığını, toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden mera parselinden nasıl ayrıldığını, aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığını, meradan açılan bir yer olup olmadığını, meranın devamı niteliğinde olup olmadığını, üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş somut verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, çekişmeli taşınmaz ile komşu parsellerinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli; bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli.

Hazine tapusunun oluştuğu tarihe kadar Kadastro Kanunu'nun 46/1., 14. ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının asli müdahil ... lehine gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilerek sonuca göre bir karar verilmelidir.