Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/5297 K.2019/2637

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi Yazıbaşı (Yağdı) Köyü çalışma alanında bulunan 32, 33, 34, 35, 36, 45, 47, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61 ve 62 parsel sayılı sırasıyla 532250, 1906000, 84500, 99000, 10250, 83500, 457625, 93750, 11000, 49250, 411750, 34125, 39500, 842875, 66750, 6750, 7500, 2750, 124750 ve 6500 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı, miras yoluyla gelen hak, pay devri ve zilyetlik nedenleriyle ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir.

Davacı Gazlıgömedi Köyü Tüzel Kişiliği tarafından, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i davası, davaya konu 45, 47, 58, 59, 60, 61, 62 parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilenlerden Gümüşören Köyü Tüzel Kişiliği, dava konusu 33, 34, 35, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56 ve 57 parseller hakkında tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, Gazlıgömedi Köyü Tüzel Kişiliği, dava konusu 45, 47, 58, 59, 60, 61 ve 62 parseller hakkında tapu kaydına dayanarak; ... ise, davaya konusu 32, 33, 34, 35 ve 36 parseller hakkında tapu kaydı, miras yoluyla gelen hak ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır.

Yargılama sırasında Hazine, çekişmeli 32, 33, 34, 35 ve 36 parseller hakkında, dava konusu taşınmazlara uygulanan tapu kayıtlarının gayri sabit hudutlu olduğu iddiasıyla; ... ve ..., çekişmeli 45, 47, 58, 59, 60, 61ve 62 parsellerin kendilerine ait olduğu iddiasıyla; ... ve arkadaşları, çekişmeli 33, 34, 35, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56 ve 57 parseller hakkında, tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; ..., ..., ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı davaya katılmışlardır.

Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacıların ve müdahillerin davalarının reddine, çekişmeli 34, 35, 36, 45, 47, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 ve 62 parsel sayılı taşınmazlar ile 61 parselin 04.09.2014 tarihli raporda, 32 ve 33 parsellerin ise 05.09.2014 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen kısımlarının ayrı ayrı aynı parsel numaraları ile payları oranında ... ve müşterekleri adına, 61 parselin 04.09.2014 tarihli raporda,

32 ve 33 parsellerin ise 05.09.2014 tarihli raporda (B) harfi ile gösterilen kısımlarının adanın en son parsel numarası verilmek suretiyle eşit hisselerle ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiş; hüküm, 6360 sayılı Yasa ile tüzel kişilikleri sona eren Gümüşören ve Gazlıgömedi Köyleri yerine geçen davacı ... vekili, müdahil Hazine vekili ve müdahil ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece verilen hükmü temyiz edenlerden davacı ..., dava konusu 33, 34, 35, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56 ve 57 parsel sayılı taşınmazlar hakkında kadastro ile Yağdı Çiftliği arazisi olarak kabul edilen yerlerde gerek köylerine ait gerekse üçüncü kişilere ait özel mülkleri olduğunu, Yağdı Çiftlik tapusunun 3000 dekar olup bunun dışına çıkılamayacağını belirterek, tespitin iptali ile Gümüşören Köyü Tüzel Kişiliği adına tescilini istemiş, yargılama sırasında bir takım tapu ve vergi kaydı sunmuştur.

Davacı Gazlıgömedi Köyü Tüzel Kişiliği, Asliye Hukuk Mahkemesinde köyün otlakiyesi olan ve hayvanlarını suladıkları yere, bu yerle ilgisi olmayan davalı şahısların, köyün hayvanlarını sokmadıklarını belirterek müdahalelerinin men'ini istemiş ve mahkemece dava konusu 45, 47, 58, 59, 60, 61 ve 62 parsel sayılı taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle dava Kadastro Mahkemesine aktarılmış, davacı Gazlıgömedi Köyü Tüzel Kişiliği ayrıca Kadastro Mahkemesinde 45, 47, 58, 59, 60, 61 ve 62 parsel sayılı taşınmazların, köy ve köy sakinlerinin müşterek tapuları içinde olduğunu,

davalılara ait tapu kaydının miktarını aşıp kendi tapuları aleyhine genişletilip tespit edildiğini belirterek tespitin iptali ile Gazlıgömedi Köyü ve köylüleri adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Müdahiller ... ve arkadaşları, dava konusu 33, 34, 35, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56 ve 57 parsel sayılı taşınmazların bir kısmının vergi kaydı, bir kısmının tapu kaydı bulunduğunu, ayrıca bu yerlere zilyet olduklarını belirterek davaya katılmışlar, yargılama sırasında müdahillerden ... çekişmeli 50, 51, 52 ve 53 parseller için tapu kaydı, müdahillerden Kazım, Ahmet ve ... ise 56 parsel için bir kısım tapu ve vergi kayıtları sunmuşlardır.

Müdahil Hazine ise, dava konusu 32, 33, 34, 35 ve 36 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan tapu kaydının çatalmeteris sınırı itibariyle genişlemeye elverişli olup, tapu kaydı miktar fazlasının Hazine adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.

Bir kısım davalılar, her ne kadar dayanakları çiftlik tapusunun miktarı 3000 dönüm ise de, tapu kaydı sınırlarının sabit olduğunu, tapu miktarı esas alınacak olsa dahi dava konusu taşınmazlar üzerinde zilyetliklerinin bulunduğunu belirterek, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece özetle, davalılara ait tapu kaydı hudutlarının değişmez nitelikte ve sabit olduğu, tüm bu sabit sınırlar birleştirilerek tapu kaydı kapsamının belirlendiği, tapu kaydı kapsamı dışında kalan kısmı tapu malikleri veya mirasçılarının bizzat veya kiraya vermek suretiyle kullandıkları, malik sayısının fazlalığı nedeniyle hangi kısmı kimin kullandığının bilinmediği, ancak tapu maliklerinin tapu kaydı kapsamı dışındaki taşınmazlara tespit tarihinden önce 20 yıldan uzun süre ile malik sıfatıyla zilyet oldukları;

müdahillerden ..., Ahmet Yurtseven mirasçıları, ... ve ... mirasçıları vekili tarafından dosyaya sunulan vergi kayıtları ile bir kısım tapu kayıtlarının ihdas tarihlerinin, davalıların dayandığı tapu kaydının ihdas tarihinden sonra olduğu, dayanılan tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazları kapsamadığı, davalıların dayandığı tapu kaydı kapsamı dışında kalan alanda davacıların ve müdahillerin zilyetliklerinin bulunmadığı, davacı Gazlıgömedi (Yeşilyurt) Köyü Tüzel Kişiliği'nin dayandığı 20.11.1986 tarih, 15 sıra numaralı tapu kaydının ...

Çiftliği olarak Yeşilyurt Köyü'nün tümüne revizyon gördüğü, komşu köy mahalli bilirkişi beyanları ve ziraat bilirkişi raporları ile davacı Yeşilyurt Köyü Tüzel Kişiliği'nin dava ettiği taşınmazların davacı köyün otlakiyesi olmadığı, davalılara ait çayırlık ve taşınmazlar olduğu, davacılar ve müdahillerin zilyetlikle edinme taleplerine ilişkin olarak, davalılara ait tapu kaydı kapsamı içerisinde kalan alanda zilyetlikle taşınmaz edinilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davaların reddine ilişkin yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazlara uygulanan davalıların dayandıkları 22 parça çiftlik tapusunun “Şahmelik Karyesi, Fırakdın Karyesi, Gömedi Karyesi ve Çatal Meteris” hudutları itibariyle kapsadığı alan bilirkişi raporuna işaretletilmiş olup, buna göre çekişmeli 34, 35, 36, 45, 47, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 ve 62 parsel sayılı taşınmazlar ile 61 parsel sayılı taşınmazın 04.09.2014 tarihli, 32 ve 33 parsel sayılı taşınmazların ise 05.09.2014 tarihli bilirkişi raporlarında (A) harfi ile gösterilen kısımlarının davalıların dayandıkları tapu kaydı kapsamında kaldığı,

61 parsel sayılı taşınmazın 04.09.2014 tarihli, 32 ve 33 parsel sayılı taşınmazların 05.09.2014 tarihli bilirkişi raporlarında (B) harfi ile gösterilen kısımlarında ise tespit malikleri lehine zilyetlikle edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle davaların reddine karar verilmiştir.

Ancak, bu tapu kaydı uygulamasına göre, söz konusu kaydın Çatalmeteris ile Fırakdın Karyesinin (Gümüşören Köyü) birleştirildiği sınır boyunca, yani tapu kaydı kapsamındaki taşınmazların güneydoğu hududu itibariyle açıkta kaldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, davalıların dayandıkları tapu kaydının sabit sınırlı olduğunu kabul etmek mümkün olmadığından, bu tapu kaydını 3000 dönüm miktarıyla geçerli kabul etmek gerekir.

Mahkemece dosya içerisine getirtilen kadastro tutanakları ve tapu kayıtlarının incelenmesinden, aynı tapu kayıtlarının 1 ila 65 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gördüğü ve dava konusu taşınmazlar dışında kalan taşınmazların tespitlerinin kesinleştiği ve bu şekilde tapu miktarından fazla yerin kayıt malikleri adına tespit ve tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla hükmü temyiz eden davacı ve müdahillerin dayandıkları tapu kayıtlarının da dava konusu taşınmazlara ait olduğunun belirlenemediği nazara alınarak uyuşmazlığın, davalıların dayandıkları tapu kaydı miktarı dışında kaldığı belirlenen dava konusu taşınmazlar yönünden zilyetlik hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Ne var ki, dosya kapsamında dava konusu taşınmazların ne zamandan beri, kim tarafından ve ne şekilde zilyet edildikleri hususunda yapılan araştırma hüküm vermek için yeterli değildir.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazların tespit tarihi olan 1986 yılından 15-20-25 yıl öncesine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı, bundan sonra çekişmeli taşınmazları iyi bilen, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı yerel bilirkişiler, mümkünse tespit bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ile 3 ziraat mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşturulacak bilirkişi heyetinin katılımıyla her bir çekişmeli taşınmaz başında yeniden keşif yapılmak suretiyle,

çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliklerinin ne olduğunun ve ekonomik amaca uygun olarak zilyetliklerine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişilerden, taşınmazların ne zamandan beri, kim tarafından ve ne şekilde zilyet edildikleri konusunda somut ve olaylara dayalı bilgileri alınmalı, taşınmazların kadastro paftasındaki konumları, bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle hava fotoğraflarına aktarılmalı;

ziraatçi bilirkişi heyetinden, taşınmazların öncesinin ne olduğunu, zirai faaliyete konu olup olmadıklarını, zilyetliklerinin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü belirten rapor istenmeli; belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ya da fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulunca stereoskopik inceleme yapılmak suretiyle taşınmazların imar-ihya ve kullanım durumlarına ilişkin alınacak rapor da dosyaya konulmalı, buna göre tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporları ile denetlenmeli,

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi gereğince tespit tarihi itibariyle zilyetlikle edinme koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise kim yararına oluştuğu belirlenmeli, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi gereğince tapu maliklerinin zilyet olduğu bölümler yönünden her bir müşterek malikin veya bağımsız zilyedin aynı çalışma alanı içinde toplamda sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar taşınmaz mal edinebileceği göz önünde bulundurulmalı, ayrıca Genel Hukuk Mahkemesi’nden aktarılan ve malik hanesi açık bırakılması gereken 45, 47, 58, 59, 60,

61 ve 62 parsel sayılı taşınmazlar yönünden gerçek hak sahibinin mahkemece re'sen belirlenmesi gerektiği de gözetilmek suretiyle, sonucuna göre karar verilmelidir.