Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/556 K.2016/4952

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesine istinaden yapılan tescil harici yerlerin kadastrosu sırasında ... alanında bulunan 1175 ada 14 parsel sayılı 7.681,23 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadastro tutanağının beyanlar hanesinde taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının ...'a ait olduğu belirtilmek suretiyle tarla vasfıyla adına tespit edilmiştir. Davacı , kadastro tutanağının beyanlar hanesinde davalı adına olan şerhin iptali istemiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında ... ile ... ve arkadaşları ayrı ayrı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı 'nin davasının reddine, katılan ... ile ... ve arkadaşları davasının kabulüne, çekişmeli 1175 ada 14 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile payları oranında ... mirasçıları adları tapuya tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi sonucunda onanmasına karar verilmiş davacı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın emek ve masraf sarf edilerek tarım arazisi haline getirildiği ve müdahillerin mirasbırakanı ... yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece 1995 tarihli hava fotoğrafları incelenmiş ise de 1995 günü ile tespit günü arasında 20 yıllık zilyetlik süresi dolmayacağına göre özellikle tespit gününe göre 20 yılı dolduracak nitelikte başkaca bir hava fotoğrafı incelenmemiştir.

Öte yandan taşınmazın öncesinde tescil harici bırakılma nedeni Kadastro Müdürlüğü'nden sorulmamış, taşınmazın öncesindeki niteliği tam olarak belirlenmemiş, taşınmaz imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise ne şekilde imar ve ihya edildiği somut ve maddi olaylara dayalı olarak belirlenmemiştir.

Ayrıca düzenlenen kadastro paftası örneğinde taşınmazın sınırında kuru dere belirtilmesine rağmen taşınmazın aktif dere yatağı kapsamında kalıp kalmadığı yönünde jeolog bilirkişiden rapor alınmamıştır.

Öte yandan çekişmeli taşınmaza komşu parsellere ait kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanak kayıtları getirtilmemiş, teknik bilirkişinin rapor içeriğinde taşınmazın batısında “... mera” niteliğinde taşınmaz bulunduğunu bildirmesine göre taşınmaz çevresinde mera olup olmadığı komşu parsel tutanak örnekleri ile denetlenmemiş; taşınmaz sınırında mera niteliğinde taşınmaz bulunması halinde usulüne uygun olarak mera araştırması yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları ..., aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ile kadastro tespit tarihine en yakın ve en eski tarihlerde çekilmiş uydu fotoğrafları İl Kadastro Müdürlüğünden, çekişmeli taşınmaza komşu parsellere ait kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanağı kayıtlar Tapu Müdürlüğü'nden getirilmeli,

taşınmaz sınırında eylemli mera niteliğinde taşınmaz bulunması halinde bölgede 4753, 5618 ve 4342 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı ilgili kurumlardan sorulmalı, sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taşınmazın sınırında eylemli mera niteliğinde taşınmaz bulunması halinde komşu köylerden de seçilecek yerel bilirkişiler, tüm tespit bilirkişileri, taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi,

jeolog bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, özellikle sınırda mera niteliğinde taşınmaz bulunması halinde öncesinin kadim mera olup olmadığı, taşınmazın kadim mera olmadığı ancak devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu bildirildiği takdirde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği, taşınmazın tarımsal amaçlı olarak kullanılıp kullanılmadığı,

zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsel dayanağı kayıt ve belgeler yerel bilirkişi ve tanıklar eliyle uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünü ne ve kimin yeri olarak okuduğu belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita hazırlattırılmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, jeolog bilirkişiden taşınmazın dere yatağının aktif etkisi altında bulunup bulunmadığı,

dere yatağından kazanılıp kazanılmadığını bildirir rapor alınmalı, temin edilebilen gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine en yakın tarihli uydu fotoğrafları incelenmeli, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.