Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/5654 K.2019/1049

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., .../... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1955 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılıp 13.02.2013 tarihinde idari yoldan 1.493,37 metrekare yüzölçümü ile tarla vasfıyla Hazine adına tapuya tescil edilen 931 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne çekişmeli 931 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli 931 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gercekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi stereoskopik çift hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilerek bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Öte yandan, çekişmeli taşınmazın doğu ve kuzey sınırında orman parseli bulunmasına rağmen çekişmeli taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda ormancı bilirkişiden rapor alınmamış, ziraatçi bilirkişinin çekişmeli taşınmaz niteliğini, imar-ihya faaliyetinin tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise imar-ihyadan itibaren ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığını açıklamak bakımından yetersiz olan raporuna dayalı olarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; çekişmeli taşınmazı kapsayan, Hazine adına tapu kaydının oluştuğu 2013 yılından geriye doğru yukarıda belirtilen şekilde üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, çekişmeli taşınmazı iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve ormancı bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin terk edilip edilmediği, edilmiş ise terkin ne kadar sürdüğü ve iradi olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeli, keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini, imar-ihya faaliyetinin tamamlanıp tamalanmadığını, tamamlanmış ise imar-ihyadan itibaren ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığını açıklayan,

komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı, ormancı bilirkişiden hava fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunu belirleyen, fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren raporlar alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı,

bu kapsamda dava konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin o tarihlerdeki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, taşınmazın kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.