Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/679 K.2016/962

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu .... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 142 ada 71 parsel sayılı 5.298,91 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydına dayanılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 142 ada 71 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, temyize konu 142 ada 71 parsel sayılı taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığı ve taşınmaz üzerinde davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde yazılı iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli değildir. Çekişme konusu taşınmaz, 4753 sayılı Kanun uyarınca oluşan tapu kaydına dayalı olarak Hazine adına tespit edilmiştir.

Bu şekilde oluşan tapu kayıtları kapsamında kalan yerlerin, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar zilyetleri yararına iktisap koşullarının gerçekleşmesi halinde zilyetler adına tescile karar verileceği 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesinde düzenlenmiştir. Bu durumda anılan Yasa uyarınca tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir. Ne var ki, bu yönde araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Dosya arasına getirtilen tapunun oluşumuna esas tablendikatif cetveli ve belirtmelik tutanaklarının incelenmesinde, çekişmeli taşınmazın 71 nolu Toprak Tevzi Komisyonu (2A) paftası 254 nolu parsel numarası ile haritaya bağlandığı anlaşılmakta ise de 254 sayılı tevzi parselinin hangi belirtmelik parseli olduğu anlaşılamadığı gibi, dosyada bulunan belirtmelik tutanağı da okunaksız fotokopi olduğundan inceleme yapılmamaktadır.

Öte yandan dosyaya ibraz edilen fen bilirkişi raporu, keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli olmayıp, ziraatçi bilirkişi tarafından sunulan rapor da, taşınmazın ne zamandan beri tarım arazisi olarak kullanıldığı, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü hakkında ayrıntılı bilgi içermediğinden hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde, doğru sonuca ulaşabilmek için. 254 sayılı tevzi parselinin belirtmelik parseline isabet ettiği belirlenmeli, buna ilişkin okunaklı belitmelik tutanağı dosya arasına getirtilmeli, belirtmelik tutanağında çekişme konusu taşınmazın ne sebeple Hazine adına yazılı olduğu belirlenerek, bu parsele ilişkin olduğu yazılan kayıt varsa o kayıtlar da bulunduğu yerden dosya arasına getirtilip dosya ikmal edildikten sonra,

mahallinde Hazine tapusunun oluşum tarihi olan 1961 yılından 20-25 yıl öncesi hakkında nizalı taşınmazla ilgili bilgisi olan yaşlı tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan kişiler arasından belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, 1 fen bilirkişisi,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve (dosya kapsamından taşınmazın batı sınırında dere olduğu ve çamur olması nedeniyle traktörle sürülüp tarım yapılamadığının anlaşılması karşısında) taşınmazın aktif dere yatağı olup olmadığının belirlenmesi amacıyla jeoloji mühendisi bilirkişi ile HMK'nın 290. maddesi kapsamında bir fotoğrafçı bilirkişi eşliğinde taraf tanıklarının katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin olup olmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; taraflarca dayanılan kayıt ve belgeler ile belirtmelik tutanağında bu parsele ilişkin olduğu yazılan kayıtlar varsa o kayıtlar taşınmaz başında mahalli bilirkişi marifetiyle ve fen bilirkişisi eşliğinde zemine uygulanmalı;

komşu kayıtlara revizyon gören kayıt ve belgelerde okunan köy ve mevki adları, taşınmazın cinsi ile sınırları hususunda açıklama istenmeli; yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı sağlanmalı, bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli; buna göre taşınmazın öncesinin zilyetlikle iktisaba mümkün olan bir yer olup olmadığı, davacının ve varsa önceki maliklerin Hazine tapusunun oluştuğu tarihe kadar en az 20 yıl süreyle malik sıfatıyla zilyetlikleri olup olmadığı belirlenmeli, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan;

taşınmaz üzerindeki zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü, tarımsal faaliyete ne zaman başlanıldığını, taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan veren denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli;

fotoğrafçı bilirkişiden çekişmeli taşınmazın komşu parsellerle arasındaki sınırları ve komşu parselleri gösterir şekilde, mümkün olduğunca farklı yön, açı ve yükseklikten fotoğraflar çekmesi istenmeli, fotoğraflar üzerine hangi taşınmaza ait olduklarına ilişkin not düşülerek fen bilirkişisinin yardımı ile çekişmeli taşınmaz ile komşu parsellerin sınırlarını fotoğraflar üzerine çizmesi sağlanmalı, jeolog bilirkişiden;

taşınmazın aktif dere yatağı niteliğinde olup olmadığı hakkında rapor alınmalı, dosya kapsamına göre davacı babası ......'ten intikal ettiği anlaşılan çekişmeli taşınmazda Hazine tapusunun oluşumundan önce davacının babası ve dolayısı ile davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.