Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/6791 K.2019/562

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, ... Köyü çalışma alanında bulunan 268 ada 1 parsel sayılı 3.846,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, dava konusu 268 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.210,00 metrekare yüzölçümündeki temyize konu bölümünün davacı Hazine adına, (B) harfi ile gösterilen 1.636,71 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen temyize konu bölümünün davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Şöyle ki, davacı Hazinenin tutunduğu tapu kaydının haritası bulunmakla birlikte bu haritanın ölçekli olup olmadığı araştırılmamış, ölçeğinin bulunması halinde kadastro paftasının ölçeği ile dayanak haritanın ölçeği eşitlenip çakıştırılmak suretiyle haritanın kapsamının belirlenmesi gerekirken nasıl uygulandığı açıklanmadan haritaya kapsam tayin edilmiş, nizalı taşınmazın dayanak haritadaki ve kadastro paftasındaki geometrik şekilleri arasında gözle görülebilir farklılıklar bulunduğu halde bunun sebebi izah edilmemiş,

Hazine tapusunun dayanağı krokide nizalı taşınmazın güney sınırı olarak Recep tarlası yazdığı halde çekişmeli taşınmazın güneyindeki parsellerin kadastro tutanakları ve dayanakları getirtilerek yöntemince komşu parsel uygulaması yapılmamış, krokiye göre nizalı taşınmazın batı ve güney batısında bulunan 7, 9, 10 ve 12 sayılı taşınmazların Hazine tapusuyla aynı tarihli tapu kayıtları ve dayanakları getirtilerek revizyon durumları araştırılmamış, nizalı taşınmazın sınırında bulunduğu anlaşılan yol ve derenin halihazırda zeminde mevcut olup olmadıkları ve kadim nitelik taşıyıp taşımadıkları saptanmamış,

hüküm kurmaya elverişli olmayan teknik bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, davacı Hazine tapusunun dayanağını oluşturan krokinin ölçekli olup olmadığı araştırılarak ölçeğini gösteren onaylı bir örneği dosya arasına konulmalı, dosyadaki krokiye göre nizalı taşınmazın batı ve güney batı sınırında bulunan 7, 9, 10 ve 11 sayılı taşınmazların aynı tarihli tapu kayıtları ve dayanakları getirtilerek revizyon durumları araştırılmalı, revizyon görmüşlerse revizyon gördükleri taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve dayanakları ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları temin edilmeli,

yine nizalı taşınmazın güneyinde bulunan 268 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve dayanakları getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, öncelikle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi hükmü uyarınca, davacı Hazine tapusunun dayanağını oluşturan krokinin ölçeğinin bulunması durumunda, kadastro paftasının ölçeği ile dayanak haritanın ölçeği eşitlenip çakıştırılmak suretiyle tapu kaydının kapsamı tespit edilmeye çalışılmalı, tapu kaydının dayanağı haritanın uygulanma kabiliyetinin bulunmaması veya ölçekli olmaması halinde kayıtta tarif edilen sınır yerleri ve ölçüler esas alınarak uygulama yapılmalı,

yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve gerektiğinde tespit bilirkişileri dinlenilmeli, uzman fen bilirkişisinden dayanılan tapu kaydında tarif edilen sınır yerlerini düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaretlemesi ve tapu kaydının kapsadığı alanı kroki üzerinde göstermesi istenilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu taşınmazların tespit tutanakları ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmeli,

yerel bilirkişi ve tanıklardan dosyadaki krokiye göre nizalı taşınmazın sınırında bulunduğu anlaşılan yol ve derenin halihazırda zeminde mevcut olup olmadığı, kadim nitelik taşıyıp taşımadıkları, sınır ve güzergahlarında zaman içerisinde değişim gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bu yolla dava konusu taşınmazın davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız şekilde saptanmalı, tapu kaydının kapsamında kalan kısım üzerinde sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceği gözönünde bulundurulmalı,