Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7158 K.2019/2386

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu ...

İlçesi Tepeköy Köyü çalışma alanında bulunan 171 ada 44, 172 ada 23, 26, 27, 45, 173 ada 1, 3, 19, 27, 38, 176 ada 13 parsel sayılı muhtelif yüzölçümündeki taşınmazlardan irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 171 ada 44, 172 ada 23, 26, 27, 45 ve 173 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar davalı ... adına, 173 ada 19, 27, 38 ve 176 ada 13 parsel sayılı taşınmazlar davalı ... adına ve 173 ada 3 parsel sayılı taşınmaz davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., çekişmeli taşınmazların müşterek murislerinden intikal ettiği ve mirasçılar arasında terekenin taksim edilmediği iddiasına dayanarak tapu iptali ve miras payı oranında tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacı ... vekili’nin 171 ada 44, 172 ada 23, 26, 27, 45, 173 ada 1, 19, 27, 38 ve 176 ada 13 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Davacı ..., çekişmeli taşınmazların murisi ...’dan kaldığını ve terekesinin taksim edilmediğini ileri sürerek miras payına yönelik olarak dava açmış olup mahkemece davacı tarafından çekişmeli taşınmazların taksim edilmediğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu taşınmazların tapu kayıt maliklerinden davalı ... muris ...’nın oğlu olan ...'nın eşi, davalı ... ise kızı olup, ... halen hayatta olduğundan bu davalılar, muris ...’nın terekesine karşı 3. kişi durumundadırlar.

Terekeye dahil bir taşınmaz hakkında bir mirasçının, diğer mirasçılar aleyhine tek başına miras payı oranında adına tescil istemi ile dava açabilmesi hukuken mümkün ise de, 3. kişiye karşı miras payının adına tescili istemiyle dava açmasına imkan bulunmamaktadır.

Elbirliği mülkiyetinde, mirasçıların tereke malları üzerinde belli pay veya payları olmayıp, haklarının terekenin tamamını kapsadığı, TMK'nın 702. maddesine göre topluluk devam ettiği sürece tasarrufi işlemlerde tüm ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerektiği açıktır. Bu halde mirasçılardan birisinin kendi payı hakkında açtığı dava, diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, belirtilen gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile esastan ret kararı verilmesi isabetsiz ise de, verilen ret kararı sonucu itibariyle doğru olduğundan 171 ada 44, 172 ada 23, 26, 27, 45, 173 ada 1, 19, 27, 38 ve 176 ada 13 sayılı taşınmazlar hakkındaki hükmün gerekçesinin açıklanan şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2- Davacı ... vekilinin 173 ada 3 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın müşterek muris ...’dan intikal ettiğini ve murisin terekesinin taksim edilmediğini öne sürerek dava açmış, davalı ise çekişmeli taşınmazın taksimen kendisine kaldığını savunmuştur.

Şu halde, davacının ileri sürdüğü taşınmazın miras bırakandan kaldığı iddiası kanıtlanmış olup, davalı taksim savunmasına dayandığına göre uyuşmazlık terekenin usulünce taksim edilip edilmediği ve edilmiş ise taşınmazın davalıya kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır. Taksim olgusunu ispat külfeti bu olguya dayanan tarafa aittir.

Ne var ki mahkemece, ispat yükü hatalı olarak değerlendirilerek davacının, terekenin taksim edilmediği yönündeki iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Öte yandan, tarafların ortak murisi ...’nın terekesinin tüm mirasçıların katılımı ile usulüne uygun şekilde taksim edilip edilmediği, taksim edilmiş ise, çekişme konusu taşınmazın kime kaldığı hususunda yeterli araştırma da yapılmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece, davalı tarafa iddialarını ispat yönünden tanık bildirme imkanı tanınmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, muris ...'ın terekesinin sağlığında ya da vefatından sonra mirasçılarının tamamının katılımı ile usulüne uygun şekilde taksim edilip edilmediği, taksim yapılmışsa tarihi, çekişmeli taşınmazın kime düştüğü, her bir mirasçıya miras payına karşılık taşınmaz, para ya da menkul mal verilip verilmediği, taksime katılmamış olması halinde davacı ...'nin taksime icazet verip vermediği, miras payı karşılığını tam olarak alıp almadığı, ... tespit tarihine kadar paylaşmanın bozulmadan devam edip etmediği,

taşınmazın kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususları maddi olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalı, davalı tarafın bağış veya taksimi ispat etmesi halinde, bağış veya taksime değer verilerek uyuşmazlık çözülmeli, geçerli bir taksimin kanıtlanamaması halinde ise mirasçılar arasında zamanaşımı hükümlerinin işlemeyeceği düşünülmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.