Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7200 K.2019/1673

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., ...Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, irsen intikal, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle Hazine ve köy tüzel kişiliğine karşı dava açmıştır. Yargılama sırasında ... Belediye Başkanlığı ve ... davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının 2007 yılında ecrimisil ödeyeceğini taahhüt etmesi ve bir kısım ecrimisil ödemesinde bulunması sebebiyle çekişmeli taşınmazda malik sıfatıyla zilyet olduğundan söz edilemeyeceği, kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik süresine ilişkin şartın da oluşmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, mahkemece sadece 1972 ve 1996 tarihli hava fotoğrafları üzerinde bu konuda uzmanlığı bulunmayan orman mühendisi bilirkişisine inceleme yaptırılmıştır.

Ayrıca keşif sonrası dosyaya sunulan ziraat bilirkişisi raporu da imar-ihyanın ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda kanaat vermekten uzaktır.

Öte yandan davacı tarafından yapılan ecrimisil ödemelerinin cebri icra tehdidi altında yapılıp yapılmadığı araştırılmamış, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı yoluyla zilyetlik şartları oluştuktan sonra ecrimisil talep edilmesi halinde icra tehdidi altında ödeme yapılmış olmasının davacının malik sıfatıyla zilyetliğini ortadan kaldırıp kaldırmayacağı tartışılmadan karar verilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, öncelikle taşınmazın bulunduğu bölgede imar planının yürürlüğe girdiği tarihten ve ecrimisil ihbar tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski ve en son tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra,

refakate alınacak ziraatçi bilirkişi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte ziraat bilirkişisinden, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların yaşlarını, cinslerini, taşınmaz imar-ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığını, tamamlanmış ise ne zamandan beri ekonomik amaca uygun kullanıldığını, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını belirten ve önceki bilirkişinin raporunu irdeleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı net olarak ortaya konulmalı, kadastro paftası ile hava ve uydu fotoğraflarının çakıştırıldığı renkli haritalar düzenlettirilmeli;

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve davacıya yapılan ecrimisil ihbarnamesinin malik sıfatıyla zilyetliğini ortadan kaldırıp kaldırmadığı hususu da yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle, 4721 sayılı Kanun'un 713/4 ve 5. fıkraları gereği yerine getirildikten sonra sonucuna göre karar verilmelidir.