Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7205 K.2019/1677

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ....Köyü çalışma alanında ve kendisine ait 280 parsel sayılı taşınmazın bitişiğinde bulunup kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle Hazineye karşı dava açmış; yargılama sırasında ... davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişinin 27.10.2014 havale tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 2.741,32 metrekarelik taşınmazın aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında TMK’nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince gerekli ilanların yöntemine uygun bir biçimde yapılması ve ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması gerekir.

Mahkemece zorunlu yasal ilanlar yaptırılmadığı gibi, dava konusu taşınmaz bölümünün öncesinin imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, imar-ihya gerektiren yerlerden ise taşınmaz bölümü üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı ve davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği yöntemince araştırılmamıştır.

Bu kapsamda taşınmaz üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığının belirlenmesinde en etkili yöntem olan hava fotoğrafı incelemesi, bu konuda uzmanlığı bulunmayan orman mühendisi bilirkişisine, orman araştırılmasıyla sınırlı olarak yaptırılmıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, mahkemece çekişmeli taşınmaza ait dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı ile memleket haritası dosya arasına celp edildikten sonra mahallinde yerel bilirkişiler, tanıklar ile 3 ziraat mühendisi, 1 jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve 1 fen elemanından oluşturulacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmaz bölümünün öncesinin ne olduğu,

taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususları sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; dosyaya getirtilen hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri mühendisine incelemesi yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesinin ne olduğu ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı ve hangi tarihte tamamlandığı,

zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü hususlarını irdeler şekilde ve komşu parsellerin toprak yapıları ile mukayeseli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor istenmeli; fen bilirkişinden keşfi izlemeye elverişli ve denetime açık gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın değişik yönlerinden fotoğrafları çektirilmeli;

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli ve beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5. maddesi hükümleri de gözetilmek suretiyle bir karar verilmelidir.

Temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,