Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/8842 K.2016/8971

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında...Beldesi çalışma alanında bulunan 18, 52, 73, 100, 208, 312, 612, 629, 818, 962, 1188, 2012, 2091, 2217, 2322, 2323, 2327, 3626 ve 424 parsel sayılı taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı ... ve müşterekleri tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle ... Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında ... satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır. ...

Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabul kısmen reddine, çekişmeli 18, 73, 100, 312, 612, 629, 962, 1188, 2012, 2091, 2217, 2322 ve 2323 parsel numaralı taşınmazların ve çekişmeli 52 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ...tarafından tanzim edilen 29.04.2014 tarihli rapor ve krokide (A) harfiyle gösterilen 2616 metrekare kısmı ile (C) harfiyle gösterilen 4539 metrekare kısmının aynı adanın son parsel numaraları verilerek ve tamamı 24 pay kabul edilerek 4'erden 20 payının Hamza çocukları ..., ..., ..., ... ve ... adlarına,

4 payının da 1'er eşit pay halinde ... oğlu ... mirasçıları olan ..., ..., ... ve ... adlarına, çekişmeli 52 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ...tarafından tanzim edilen 29.04.2014 tarihli rapor ve krokide (B) harfiyle gösterilen 445,00 metrekarelik kısmının 52 parsel numarası ile ... adına tescillerine, çekişmeli 208, 424, 818, 2327 ve 3626 parsel numaralı taşınmazların ... adına kuru tarım arazisi vasfıyla tesciline ve bu taşınmazların...çocukları ..., ..., ..., ... ve ... ile Hamza oğlu ...’ın mirasçıları olan ..., ..., ... ve ... olduklarının tapunun beyanlar hanesine şerh verilmesine karar verilmiş;

hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle 52, 73, 100, 312, 612, 629, 1188, 2091, 2217, 2322 ve 2323 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin usul ve yasaya uygun olan hükümlerin ONANMASINA,

2- Davalı ... vekilinin çekişmeli 208, 424, 818, 2327 ve 3626 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede. Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, çekişmeli taşınmazların davalı ... adına “kuru tarım arazisi” vasfı ile tesciline karar verildikten sonra bu taşınmazlarda davacı gerçek şahısların zilyet olduğunun tapunun beyanlar hanesine şerh verilmesinin yasal dayanağı mevcut olmayıp beyanlar hanesine zilyetlik şerhi verilmesi yönündeki hüküm isabetsizdir. Davalı ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden çekişmeli parsellere ilişkin hükmün bu yönü ile BOZULMASINA,

3-Davalı ... vekilinin çekişmeli 18, 962 ve 2012 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede. Dava; ... tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece, davacılar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yetersizdir.

Dava, genel mahkemede davalı konumda olan çekişmeli taşınmazların ... tespitine tabi tutulmasıyla ... mahkemesine aktarılan dava niteliğinde olup 3402 sayılı ... Kanunu’nun 30/2 maddesi uyarınca re'sen araştırma ilkesine tabidir.

Çekişmeli 962 ve 2012 parsel sayılı taşınmazların sınırında mera vasfıyla kesinleşen 2402 ve 2008 parsel sayılı taşınmazlar, çekişmeli 18 parsel sayılı taşınmazın sınırında ise yine mera olarak kesinleşen ancak 2013 yılında cins değişikliği ile maden sahasına dönüştürülen 2032 parsel sayılı taşınmaz bulunmasına rağmen mahkemece re'sen araştırma ilkesi gereği çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olup olmadığı ya da meradan elde edilip edilmedikleri hususlarında yöntemince araştırma ve inceleme yapılmamış, bu kapsamda komşu köylerden tarafsız,

davada yararı bulunmayan mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları tespit edilerek taşınmaz başında dinlenmemiş, ziraatçı bilirkişiden taşınmazın niteliği, meradan açma olup olmadığı ve mera ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarını ayrıntılı şekilde irdeleyen rapor alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi ve üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu hazır olduğu halde taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, mera olup olmadıkları, çevrede bulunan mera parsellerinden ne şekilde ayrıldıkları, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı, taşınmazlar hakkındaki hakim gözlemi keşif zaptına aynen yansıtılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliklerini ve üzerindeki bitki örtüsünü bildiren, öncelerinin mera olup olmadığı,

komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, mera parselleri ile aradaki ayırıcı unsurları da ele alan, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca göre bir karar verilmelidir.