Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/9158 K.2019/3640

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1955 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında çalılık olarak tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 26.06.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 10.528,23 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan, tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümünün bir kısmı üzerinde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, mahkemece taşınmaz bölümlerinin niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mer’a araştırması yapılmamış, varsa mera tahsisi, mera norm kararı ile tahsis tutanağı ve paftası ilgili yerlerden getirtilerek mahallinde uygulanıp nizalı taşınmaz bölümlerinin bu belgeler kapsamında kalıp kalmadığı,

taşınmaz bölümlerinin öncesinin kadim mera olup olmadığı ve harita mühendisi bilirkişi raporuna esas alınan İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü mera haritasının ne şekilde oluştuğu araştırılmamış, buna ilişkin ilgili belgeler getirtilmemiş, dosyadaki tek hava fotoğrafı üzerinde taşınmaz, orman olup olmadığı yönünden değerlendiren orman bilirkişi raporu ile yetinilmiş; harita mühendisi bilirkişilerce hava fotoğrafı yapılması gerektiği üzerinde durulmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı İl Tarım Müdürlüğü'nden sorularak,

yapılmış ve bu yönetimsel işlem kesinleşmiş ise mera tahsis haritası ve eki belgeler getirtilerek dosyasına konulmalı, taşınmaz bölümlerinin bulunduğu yerde mera tahsis kararı var ise bu tarihten geriye doğru, şayet mera tahsis kararı yok ise dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı tarihlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığı’ndan getirtilmeli, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ile 3 ziraat mühendisi bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte varsa mera tahsis ve norm kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi ve norm kararı yoksa, mahalli bilirkişi ve tanıklardan, taşınmaz bölümlerinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı,

çekişmeli taşınmaz bölümleri ile varsa mera nitelikli taşınmaz arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği, taşınmaz bölümlerinin mera niteliğinde olup olmadığı hususlarında rapor düzenlettirilmeli; zirai bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

çekişmeli taşınmaz bölümleri ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği yönünden fark bulunup bulunmadığı hususlarını ve çekişmeli taşınmaz bölümlerinin mera veya meradan açma olup olmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.