Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/9209 K.2016/7818

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan 110 ada 21 ve 114 ada 24 parsel sayılı 13.230.19 ve 636,22 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden oldukları belirtilerek hali arazi vasfıyla davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 114 ada 24 parsel sayılı taşınmaza yönelik davanın kabulü ile, çekişmeli taşınmazın davacı murisi ... ... mirasçıları adına miras payları oranında tespit ve tesciline,

çekişmeli 110 ada 21 parsel sayılı taşınmaza yönelik davanın ise kısmen kabulü ile fen bilirkişilerinin 18.09.2014 tarihli raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen toplam 7.942,55 metrekare yüzölçümündeki kısmın aynı adanın son parsel numarası verilmek sureti ile davacı murisi ... ... mirasçıları adına miras payları oranında tespit ve tesciline ve taşınmazın geriye kalan ve (C) harfi ile gösterilen 5.287,63 metrekare yüzölçümündeki kısmının ise davalı ... adına hali arazi vasfı ile tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 110 ada 21 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen kısımları ile 114 ada 24 parsel sayılı taşınmaza yönelik davacı lehine zilyetlikle kazanım koşulları gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın niteliği ile ilgili olarak uzman ziraat mühendisi bilirkişiden ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, ziraat teknikeri bilirkişi tarafından hazırlanan yetersiz ve soyut bilirkişi raporu ile yetinilmiş, taşınmazların niteliği ve zilyetlik hususunda yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin (taşınmazların bulunduğu yörede 1990 yılından itibaren terör eylemleri başladığından ayrıca bu tarihten geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait) stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde aykırılık giderilmeye çalışılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın bitki örtüsü, toprak kalınlığı ve cinsi, taşlılık oranı, eğimi, komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı,

çekişmeli taşınmazın çevresinde özel mülkiyete konu taşınmazlar varsa, bu taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazın bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği konularında ayrıntılı, bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini belirtir şekilde rapor alınmalı;

taşınmazı tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli harita ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.