Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/2186 K.2019/1634

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle, “dava tarihinden geriye doğru en az 20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile topografik haritanın getirtilerek dosyasına konulması, komşu parsellere revizyon gören vergi kayıtlarının temin edilmesi, mahallinde yapılacak keşifte uzman teknik bilirkişiler, yerel bilirkişiler ve tanıklar aracılığıyla sözü edilen kayıt ve belgelerin zemine uygulanması, kayıtların çekişmeli taşınmaz yönünü ne şekilde gösterdikleri üzerinde durulması,

hava fotoğrafları ve topografik haritanın stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelemeye tabi tutularak hava fotoğraflarının çekildiği ve topografik haritanın düzenlendiği tarihlerde çekişmeli taşınmazın ne durumda bulunduğu ve niteliğinin ne olduğu konusunda bilirkişilerden rapor alınması, çekişmeli taşınmaz üzerinde yer yer su birikintilerinin bulunduğu ve uzun süredir tarımsal faaliyet yapılmadan çayır olarak kullanıldığı gözetilerek nitelik itibariyle zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı konusunda jeolog bilirkişiden rapor alınması,

çekişmeli taşınmazın hükmen tesciline esas Kadastro Mahkemesi dosyasının temin edilerek dosya içindeki bilgi ve belgelerden yararlanılması, konunun aynı zamanda 5516 sayılı Bataklıkların Kurutulması ve Bundan Elde Edilecek Topraklar Hakkında Kanun hükümleri yönünden ele alınması, bundan sonra da toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, dava konusu 102 ada 92 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ...vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, genel mahkemede açılan tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir.

Şöyle ki; dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesinin son fıkrasına göre, taraflarca takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılan ve sonradan yenilenen dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi takdirde, Mahkemece kendiliğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Yargılama sırasında 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 150. maddesinin 6. bendinde ise, işlemden kaldırılmasına karar verilen ve sonradan yenilenen davanın, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağı, aksi hâlde re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Somut olayda, Mahkemece 18.07.2003, 20.05.2004, 26.01.2006, 25.12.2008 ve 05.07.2012 tarihli celselerde toplam beş kez taraflarca takip edilmeyen dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla, Yasa maddesinde öngörülen ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılma koşulu gerçekleşmiştir.