Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4002 K.2021/512

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 117 ada 76 parsel sayılı 2.985,05 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’ nun Geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışmaları sırasında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak, taşınmazın tapu kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde, davalı yararına, zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı Hazine; davalı tarafın çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğinin asli değil fer’i nitelikte olduğu,

zira davalı tarafın ecrimisil ödemek suretiyle taşınmaz üzerinde zilyetliğini sürdürdüğü iddiasında bulunmuş olup bu iddiası, dosya arasında yer alan ecrimisil tahakkuk ve tahsilatına dair bilgi ve belgelerin dava konusu taşınmaza ait olup olmadığı yöntemince araştırılmaksızın ve taşınmaz üzerinde yer aldığı bildirilen zeytin ağaçlarının taşınmazın hangi bölüm veya bölümlerinde yer aldığı ve kaç yaşında oldukları (deliceden aşılama ise aşı yaşlarının ne olduğu) belirlenmeksizin hüküm verilmiş olması nedeniyle, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece, çekişmeli taşınmaz başında fen ve ziraatçi bilirkişiler ile yerel bilirkişi ve taraf tanıkları eşliğinde yeniden keşif yapılmalı; öncelikle, dava konusu taşınmazla ilgili, davacı Hazine tarafından davalıya ecrimisil tahakkuk ettirilip ettirilmediği ve davalı tarafça ecrimisil ödenip ödenmediği taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, dosya arasındaki ecrimisil ihbarnameleri ve muhasebe işlem fişlerinin dava konusu taşınmaza ait olup olmadığı belirlenmeli;

dosya arasındaki ecrimisil tahakkuk ve tahsilatına ilişkin belgelerin bu taşınmaza ait olduğunun anlaşılması halinde, ecrimisil ödemesinin cebri icra tehdidi altında yapılıp yapılmadığı üzerinde durulmalı; davalı tarafça ödemenin cebri icra tehdidi altında yapıldığının kanıtlanamaması durumunda, davalının Hazine’nin üstün mülkiyetini kabul edip etmiş sayılacağı düşünülmeli;

ecrimisile ilişkin bilgi ve belgelerin dava konusu taşınmaza ait olmadığının, yahut dava konusu taşınmaza ait olmakla birlikte ödemenin, cebri icra tehdidi altında yapıldığının anlaşılması halinde ise, ziraatçi bilirkişiden alınacak raporda belirtilen ağaç yaşları (zeytin ağaçlarının deliceden aşılanmış olması halinde ise aşı yaşları) da dikkate alınarak toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.